تصور رایج این است که چند ماه آفتاب تابستان برای جبران کمبود ویتامین D کافی است، اما نتایج یک پژوهش جدید این باور را به چالش کشیده است. محققان دریافتند که در برخی گروههای پرخطر، حتی در فصل تابستان نیز سطح ویتامین D به اندازه مطلوب افزایش پیدا نمیکند و بسیاری از افراد همچنان با کمبود این ویتامین مواجه هستند.
پژوهش چه چیزی را بررسی کرد؟
این مطالعه توسط پژوهشگران دانشگاه نیوکاسل انجام شد و وضعیت ویتامین D نزدیک به ۳۰۰ نفر از ساکنان شمال بریتانیا را بررسی کرد.
تمرکز اصلی پژوهش روی دو گروه بود:
- افراد ۶۵ سال و بالاتر
- افراد دارای پوست تیرهتر یا متعلق به اقلیتهای قومی که به طور طبیعی بیشتر در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند.
نتایج در مجله European Journal of Clinical Nutrition منتشر شده است.
آفتاب تابستان همیشه مشکل را حل نمیکند
برخلاف تصور عمومی، پژوهشگران مشاهده کردند که میزان ویتامین D شرکتکنندگان در ماههای تابستان افزایش قابل توجهی نداشت.
بیش از نیمی از سالمندان حاضر در مطالعه دچار کمبود یا ناکافی بودن ویتامین D بودند و این میزان در افراد با پوست تیره حتی بیشتر نیز گزارش شد. این یافته نشان میدهد که تنها قرار گرفتن در معرض نور خورشید، دستکم برای برخی افراد، برای بازگرداندن سطح طبیعی ویتامین D کافی نیست.
چرا برخی افراد بیشتر در معرض کمبود ویتامین D هستند؟
محققان چند عامل را مؤثر میدانند:
- افزایش سن و کاهش توانایی پوست در تولید ویتامین D
- پوست تیرهتر که جذب اشعه فرابنفش مؤثر برای ساخت ویتامین D را کاهش میدهد
- زندگی در مناطق شمالی با شدت کمتر تابش خورشید
- حضور کمتر در فضای باز
- پوشش کامل بدن یا استفاده مداوم از کرم ضدآفتاب در برخی شرایط
البته این مطالعه بهطور مستقیم میزان قرار گرفتن افراد در معرض نور خورشید را اندازهگیری نکرده و تنها سطح ویتامین D آنها را در طول سال مقایسه کرده است.
چرا ویتامین D اهمیت دارد؟
ویتامین D نقش مهمی در سلامت بدن ایفا میکند و برای موارد زیر ضروری است:
- جذب کلسیم و استحکام استخوانها
- سلامت دندانها
- عملکرد مناسب عضلات
- حمایت از عملکرد طبیعی سیستم ایمنی
کمبود طولانیمدت این ویتامین میتواند خطر ابتلا به مشکلاتی مانند پوکی استخوان، نرمی استخوان (راشیتیسم در کودکان) و ضعف عضلانی را افزایش دهد.
آیا باید مکمل مصرف کنیم؟
پژوهشگران تأکید میکنند که نتایج این تحقیق به معنای بیفایده بودن نور خورشید نیست؛ بلکه نشان میدهد افرادی که در گروههای پرخطر قرار دارند نباید تنها به آفتاب تابستان تکیه کنند.
آنها توصیه میکنند این افراد با پزشک خود درباره بررسی سطح ویتامین D و در صورت نیاز، مصرف مکمل یا تغییر رژیم غذایی مشورت کنند. همچنین منابع غذایی مانند ماهیهای چرب، زرده تخممرغ و غذاهای غنیشده نیز میتوانند به تأمین این ویتامین کمک کنند.
مهمترین یافتههای مطالعه
| موضوع | نتیجه |
|---|---|
| تعداد شرکتکنندگان | نزدیک به ۳۰۰ نفر |
| محل مطالعه | شمال بریتانیا |
| گروههای بررسیشده | سالمندان و افراد با پوست تیره |
| نتیجه اصلی | آفتاب تابستان بهتنهایی سطح ویتامین D را در بسیاری از افراد پرخطر به حد مطلوب نرساند |
| وضعیت پژوهش | منتشرشده در European Journal of Clinical Nutrition |
این مطالعه یکی از باورهای رایج درباره ویتامین D را زیر سؤال میبرد، اما نباید از آن نتیجه گرفت که نور خورشید هیچ نقشی در تأمین این ویتامین ندارد. یافتههای پژوهش به گروههای خاصی از افراد در شمال بریتانیا مربوط میشود و شرایط جغرافیایی، میزان تابش خورشید، سبک زندگی و ویژگیهای فردی میتوانند نتایج را در کشورهای دیگر متفاوت کنند.
در عین حال، این تحقیق اهمیت پایش سطح ویتامین D در سالمندان و سایر افراد پرخطر را نشان میدهد. بنابراین، تصمیم برای مصرف مکمل باید بر اساس نظر پزشک و نتایج آزمایش خون انجام شود، نه صرفاً بر مبنای فصل یا مدت زمان حضور در فضای باز.
سوالات متداول
آیا آفتاب تابستان برای همه افراد کافی نیست؟
خیر. این مطالعه نشان داد که در برخی گروههای پرخطر، آفتاب تابستان بهتنهایی نتوانسته سطح ویتامین D را به حد مطلوب برساند.
چه کسانی بیشتر در معرض کمبود ویتامین D هستند؟
سالمندان، افراد با پوست تیره، کسانی که کمتر در معرض نور خورشید قرار میگیرند و افرادی که در عرضهای جغرافیایی شمالی زندگی میکنند.
آیا همه باید مکمل ویتامین D مصرف کنند؟
خیر. مصرف مکمل باید بر اساس شرایط فردی و با توصیه پزشک انجام شود.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد که اتکا به آفتاب تابستان برای جبران کمبود ویتامین D، بهویژه در افراد پرخطر، همیشه کافی نیست. پژوهشگران معتقدند پایش منظم سطح این ویتامین و استفاده از راهکارهای مناسب مانند رژیم غذایی یا مکملها، در صورت نیاز و با نظر پزشک، میتواند راهکار مؤثرتری برای حفظ سلامت باشد.
منابع: ScienceAlert، Newcastle University، ncl.ac.uk
