بسیاری از افراد احساس می‌کنند زمان زیادی را با گوشی هوشمند خود سپری می‌کنند، اما کاهش این زمان برایشان آسان نیست. پژوهشی جدید نشان می‌دهد یک روش ساده می‌تواند به کاهش استفاده از گوشی کمک کند: به‌جای تعیین یک محدودیت اجباری، خود فرد هدف کاهش زمان استفاده را انتخاب کند.
پژوهشگران دریافتند افرادی که خودشان میزان کاهش موردنظر را تعیین کردند، به‌طور میانگین ۴۹ دقیقه در روز از زمان استفاده خود کم کردند؛ این رقم برای افرادی که هدف مشخصی از سوی پژوهشگران دریافت کرده بودند، ۲۳ دقیقه بود.
انتخاب هدف شخصی چگونه زمان استفاده از گوشی را کاهش می‌دهد؟
این مطالعه توسط پژوهشگرانی از مؤسسات علمی هند و اسپانیا انجام شده و نتایج آن در نشریه Social Science & Medicine منتشر شده است.
در این پژوهش، ۱۴۹ داوطلب برای یک آزمایش ۳۵ روزه به سه گروه تقسیم شدند:
- ۵۵ نفر: خودشان هدف کاهش استفاده از گوشی را انتخاب کردند؛ ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ درصد.
- ۶۲ نفر: هدف مشخص کاهش ۱۴ درصدی برای آن‌ها تعیین شد.
- ۳۲ نفر: هیچ هدفی دریافت نکردند و تنها میزان استفاده از گوشی آن‌ها ثبت شد.
دو گروه نخست برای هر روزی که به هدف خود می‌رسیدند، مشوق مالی کوچکی نیز دریافت می‌کردند. اطلاعات مربوط به زمان استفاده از گوشی به‌صورت خودکار ثبت شد.
افرادی که هدف خودشان را انتخاب کردند، موفق‌تر بودند
نتایج تفاوت قابل توجهی میان گروه‌ها نشان داد.
افرادی که خودشان هدف کاهش زمان استفاده از گوشی را انتخاب کرده بودند، به‌طور میانگین روزانه ۴۹ دقیقه کمتر از گوشی استفاده کردند. در گروهی که هدف ۱۴ درصدی به آن‌ها تحمیل شده بود، این کاهش به ۲۳ دقیقه رسید.
گروه دارای هدف شخصی همچنین توانستند ۱۱ درصد بیشتر به اهداف روزانه خود پایبند بمانند. در مقابل، میزان استفاده از گوشی در گروه کنترل که هدفی نداشتند، به‌طور میانگین ۱۱ دقیقه در روز افزایش پیدا کرد.
مقایسه نتایج پژوهش
| گروه | میزان تغییر در استفاده روزانه |
|---|---|
| انتخاب هدف توسط خود فرد | ۴۹ دقیقه کاهش |
| هدف تعیین‌شده توسط پژوهشگران | ۲۳ دقیقه کاهش |
| گروه بدون هدف | ۱۱ دقیقه افزایش |
این نتایج نشان می‌دهد انتخاب هدف شخصی ممکن است از تعیین یک محدودیت یکسان برای همه افراد مؤثرتر باشد.
آیا کاهش استفاده از گوشی بعد از پایان آزمایش هم ادامه داشت؟
نکته جالب پژوهش این است که اثر مداخله بلافاصله پس از پایان دوره اصلی از بین نرفت.
پژوهشگران استفاده از گوشی شرکت‌کنندگان را برای ۲۸ روز دیگر نیز بررسی کردند؛ البته در این دوره دیگر مشوق مالی وجود نداشت.
افرادی که هدف خودشان را انتخاب کرده بودند، همچنان به‌طور میانگین ۱۶ دقیقه کمتر از زمان پایه از گوشی استفاده می‌کردند. این کاهش برای گروه دارای هدف تعیین‌شده ۱۱ دقیقه بود.
در مقابل، استفاده گروه کنترل حدود ۲ دقیقه بیشتر از سطح پایه شد.
کاهش زمان گوشی چه تأثیری بر حال عمومی افراد داشت؟
پژوهشگران علاوه بر میزان استفاده از گوشی، وضعیت روانی و احساس رفاه شرکت‌کنندگان را نیز بررسی کردند.
بر اساس پرسشنامه‌های تکمیل‌شده، رسیدن به اهداف کاهش استفاده از گوشی با بهبود امتیازهای مرتبط با رفاه روانی همراه بود. با این حال، تنها ۹۳ نفر از شرکت‌کنندگان این بخش از پژوهش را تکمیل کردند و تفاوت میان دو گروه مداخله از نظر آماری معنادار نبود.
به همین دلیل، پژوهشگران تأکید دارند که نمی‌توان از این مطالعه نتیجه گرفت کاهش استفاده از گوشی به‌طور قطعی سلامت روان را بهبود می‌دهد.
چرا تعیین هدف شخصی می‌تواند مؤثرتر باشد؟
پژوهشگران چند احتمال را برای توضیح این نتیجه مطرح کرده‌اند.
یکی از احتمالات این است که وقتی فرد خودش تصمیم می‌گیرد چه میزان از استفاده روزانه را کاهش دهد، احساس مالکیت بیشتری نسبت به هدف پیدا می‌کند و انگیزه بالاتری برای رسیدن به آن دارد.
از سوی دیگر، هدفی که فرد خودش انتخاب می‌کند احتمالاً با شرایط و عادت‌های روزمره او سازگارتر است. برای یک نفر کاهش ۱۰ درصدی ممکن است منطقی باشد، درحالی‌که فرد دیگری بتواند بدون مشکل ۳۰ درصد از زمان استفاده خود کم کند.
بنابراین، به‌جای تعیین یک محدودیت یکسان برای همه، شخصی‌سازی هدف می‌تواند مسیر عملی‌تری برای مدیریت زمان استفاده از گوشی باشد.
این مطالعه چه محدودیت‌هایی دارد؟
نتایج پژوهش امیدوارکننده است، اما نباید آن را راه‌حلی قطعی برای مشکل استفاده بیش از حد از گوشی دانست.
تعداد شرکت‌کنندگان فقط ۱۴۹ نفر بود و آزمایش نیز برای مدت نسبتاً کوتاهی انجام شد. بنابراین برای بررسی اینکه آیا این روش در جمعیت‌های بزرگ‌تر و متنوع‌تر نیز همین اثر را دارد، تحقیقات بیشتری لازم است.
همچنین مشخص نیست کاهش زمان استفاده از گوشی در بلندمدت، مثلاً پس از چند ماه یا یک سال، تا چه اندازه پایدار باقی خواهد ماند.
جمع‌بندی
پژوهش جدید نشان می‌دهد انتخاب هدف شخصی برای کاهش زمان استفاده از گوشی می‌تواند روشی ساده و مؤثر برای ایجاد عادت‌های دیجیتال سالم‌تر باشد. در این مطالعه، افرادی که خودشان میزان کاهش را تعیین کردند، تقریباً دو برابر گروه دارای هدف اجباری از زمان استفاده روزانه خود کم کردند.
با وجود این، مطالعه به دلیل تعداد محدود شرکت‌کنندگان و دوره زمانی کوتاه نمی‌تواند اثربخشی این روش را در بلندمدت قطعی کند. با این حال، برای افرادی که می‌خواهند زمان استفاده از گوشی را کاهش دهند، شروع با یک هدف شخصی، مشخص و قابل دستیابی می‌تواند گزینه‌ای ساده برای آزمایش باشد.
منابع
- ScienceAlert
- Social Science & Medicine
