بررسی صورتهای مالی غولهای فناوری نشان میدهد که بخش قابل توجهی از درآمد حاصل از هوش مصنوعی، ریشه در یک چرخه مالی مشکوک دارد. شرکتهایی مانند مایکروسافت، آمازون و گوگل با سرمایهگذاری میلیاردی در استارتاپهای زیانده مانند OpenAI و Anthropic، عملاً پولی را به آنها تزریق میکنند که صرفاً برای اجاره سرویسهای ابری خودشان بازمیگردد. این موضوع سودهای کاغذی کلانی ایجاد کرده و پایداری کل بازار را با تردید جدی مواجه ساخته است.
طبق دادههای فاش شده، بیش از نیمی از تعهدات ابری آتی شرکتهای بزرگ، تنها به دو استارتاپ وابسته است. برای نمونه، مایکروسافت ۱۳ میلیارد دلار در OpenAI سرمایهگذاری کرده است. بخش عمده این سرمایهگذاری به شکل اعتبار استفاده از سرویس ابری «آزور» (Azure) بوده است. در حالی که هزینه سالانه سرویسهای ابری OpenAI به بیش از ۶۰ میلیارد دلار رسیده، درآمد واقعی این شرکت تنها ۲۵ میلیارد دلار برآورد میشود. این شکاف عمیق نشان میدهد هوش مصنوعی بدون تکیه بر تزریق سرمایه مداوم، قادر به تأمین هزینههای عملیاتی خود نیست.
تکرار تاریخ؛ از حباب داتکام تا سودهای غیرعملیاتی
تحلیلگران معتقدند مدل فعلی شباهت زیادی به رسواییهای شرکتهای مخابراتی در سال ۲۰۰۱ دارد. در آن زمان، شرکتها با معاوضه ظرفیتهای شبکه، فروش صوری ایجاد میکردند. در فصل اول سال ۲۰۲۶، بخش بزرگی از سود رکوردشکن «آلفابت» (Alphabet) ناشی از تجدید ارزیابی سهام خود در شرکت Anthropic بوده است، نه لزوماً جریان نقدی حاصل از عملیات واقعی. در همین حال، جریان نقدی آزاد آمازون به دلیل مخارج سنگین در مراکز داده، حدود ۹۵ درصد کاهش یافته و به ۱.۲ میلیارد دلار رسیده است.
تأثیر بحران هوش مصنوعی بر بازار ارز دیجیتال
با توجه به همبستگی بالای ۰.۷۵ بین قیمت بیتکوین و شاخص سهام نزدک (Nasdaq)، هرگونه ریزش در سهام شرکتهای بزرگی مانند انویدیا (Nvidia) یا مایکروسافت میتواند مستقیماً بر بازار ارز دیجیتال تأثیر بگذارد. سرمایهگذاران حوزه ارز دیجیتال، به ویژه در بخش «ارزهای هوش مصنوعی»، باید با احتیاط عمل کنند. این داراییها در صف اول واکنش به ترکیدن احتمالی حباب فناوری قرار دارند.
بل تئوری (Bull Theory)، یکی از تحلیلگران بازار در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «کل رونق هوش مصنوعی ممکن است بر پایه درآمدهای جعلی بنا شده باشد. شرکتهای بزرگ میگویند: فقط سرورهای من را با پولی که خودم در شرکت شما سرمایهگذاری کردهام، بخرید.» این چرخه مالی اگرچه در کوتاهمدت باعث رشد تصنعی بازار شده، اما کارشناسان نسبت به ترکیدن حباب هوش مصنوعی و پیامدهای زنجیرهای آن بر اقتصاد فناوری و بازارهای مرتبط هشدار میدهند.
