ایلان ماسک: تأسیس OpenAI رقابت جهانی هوش مصنوعی را سریعتر کرد

ایلان ماسک در گفتوگویی تازه درباره شکلگیری OpenAI و پیامدهای آن صحبت کرده و گفته است اقداماتی که با هدف ایجاد یک نیروی متوازن در برابر سلطه گوگل بر هوش مصنوعی انجام داده بود، در نهایت ممکن است نتیجهای کاملاً متفاوت به همراه داشته باشد. به گفته او، شکلگیری OpenAI و سپس جدا شدن Anthropic از این مجموعه، با ایجاد رقابت بیشتر، به شتاب گرفتن مسابقه جهانی هوش مصنوعی کمک کرده است.
ایلان ماسک: هدف من از ایجاد OpenAI تسریع رقابت هوش مصنوعی نبود
ماسک در مصاحبهای با زنی مینتون بدوس، سردبیر The Economist، توضیح داد که یکی از دلایل اصلی مشارکت او در راهاندازی OpenAI، ایجاد یک نیروی متوازن در برابر گوگل بود؛ شرکتی که در آن زمان از نگاه ماسک موقعیت بسیار قدرتمندی در حوزه هوش مصنوعی داشت.
بااینحال، تحولات سالهای بعد باعث شد مسیر OpenAI با آنچه ماسک در ابتدا انتظار داشت متفاوت شود. او اکنون معتقد است مجموعهای از پیامدهای زنجیرهای، از جمله شکلگیری Anthropic، در نهایت رقابت میان شرکتهای فعال در هوش مصنوعی را افزایش داده است.
ماسک در این گفتوگو اذعان کرده که این روند در نهایت به شتاب گرفتن رقابت در حوزه هوش مصنوعی منجر شده؛ نتیجهای که به گفته او، هدف اولیهاش نبوده است.
از OpenAI تا Anthropic؛ چگونه رقابت هوش مصنوعی گستردهتر شد؟
OpenAI در سال ۲۰۱۵ با مشارکت چهرههایی از دنیای فناوری و هوش مصنوعی تأسیس شد و در ابتدا با ساختاری غیرانتفاعی فعالیت میکرد. ایلان ماسک نیز یکی از بنیانگذاران اولیه این مجموعه بود، اما بعدها از این پروژه فاصله گرفت.
در سالهای بعد، OpenAI مسیر تجاری متفاوتی را دنبال کرد و به یکی از مهمترین بازیگران صنعت هوش مصنوعی مولد تبدیل شد. در همین دوران، برخی از اعضای سابق OpenAI در شکلگیری Anthropic نقش داشتند؛ شرکتی که اکنون خود به یکی از رقبای اصلی شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی تبدیل شده است.
از دیدگاه ماسک، این زنجیره اتفاقات باعث شد به جای کاهش تمرکز قدرت در صنعت هوش مصنوعی، تعداد بیشتری از شرکتهای قدرتمند وارد رقابت شوند و سرعت توسعه فناوری افزایش پیدا کند.
چرا ماسک از رقابت شدید در هوش مصنوعی نگران است؟
موضع ماسک درباره هوش مصنوعی طی سالهای اخیر همواره ترکیبی از هشدار درباره خطرات احتمالی و تأکید بر ظرفیتهای این فناوری بوده است.
او در همان گفتوگوی اخیر نیز بر ضرورت همکاری شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی برای شناسایی خطرات مدلهای پیشرفته تأکید کرده است. ماسک پیشنهاد داده شرکتهای فعال در این حوزه پیش از عرضه مدلهای پیشرفته، امکان بررسی و ارزیابی مدلهای یکدیگر را داشته باشند؛ رویکردی شبیه به بازبینی همتا که میتواند به شناسایی برخی ریسکها پیش از انتشار عمومی کمک کند.
او همچنین معتقد است شرکتهای بزرگ فناوری باید بهصورت منظم درباره ایمنی مدلهای هوش مصنوعی با یکدیگر گفتوگو کنند و تنها در صورتی که اقدامات داوطلبانه کافی نباشد، دولتها وارد عمل شوند.
رابطه پرتنش ایلان ماسک و OpenAI
اظهارات جدید ماسک را باید در چارچوب رابطه پرتنش او با OpenAI و مدیرعامل این شرکت، سم آلتمن، نیز بررسی کرد.
ماسک در سالهای اخیر بارها از تغییر مسیر OpenAI از ساختار غیرانتفاعی اولیه انتقاد کرده و این شرکت را متهم کرده است که از اهداف اولیه خود فاصله گرفته است. OpenAI نیز در مقابل، روایت متفاوتی از رابطه خود با ماسک ارائه کرده و اختلافات میان دو طرف به یک مناقشه حقوقی گسترده تبدیل شده است.
با این حال، اظهارات اخیر ماسک صرفاً انتقاد از OpenAI نیست. او در واقع به یک تناقض مهم نیز اشاره میکند: تلاش برای جلوگیری از تمرکز بیش از حد قدرت در هوش مصنوعی ممکن است در عمل به ایجاد بازیگران بیشتر و رقابت شدیدتر در این صنعت منجر شده باشد.
ماسک اکنون چه پیشنهادی برای آینده هوش مصنوعی دارد؟
یکی از نکات قابل توجه در صحبتهای اخیر ماسک، تأکید او بر همکاری میان شرکتهای رقیب است. این دیدگاه نشان میدهد که رقابت تجاری میان شرکتهایی مانند OpenAI، Anthropic و xAI از نگاه او نباید مانع همکاری در زمینه ایمنی هوش مصنوعی شود.
بر اساس پیشنهاد مطرحشده، شرکتهای توسعهدهنده مدلهای پیشرفته میتوانند پیش از عرضه عمومی، مدلهای یکدیگر را از نظر خطرات احتمالی بررسی کنند. چنین رویکردی میتواند به شناسایی مشکلاتی کمک کند که ممکن است در فرآیندهای ارزیابی داخلی یک شرکت نادیده گرفته شوند.
البته اجرای چنین مدلی با چالشهای جدی همراه است؛ زیرا شرکتها معمولاً فناوریهای پیشرفته خود را داراییهای راهبردی و تجاری میدانند و ممکن است تمایلی به ارائه دسترسی گسترده به رقبای خود نداشته باشند.
جمعبندی
اظهارات تازه ایلان ماسک درباره OpenAI نشان میدهد که او اکنون تأسیس این مجموعه را یکی از عواملی میداند که بهصورت ناخواسته به تشدید رقابت در صنعت هوش مصنوعی کمک کرده است. با وجود این، رشد سریع این حوزه نتیجه مجموعهای از عوامل فنی، اقتصادی و سرمایهگذاری است و نمیتوان آن را صرفاً به OpenAI نسبت داد. در شرایط فعلی، پیشنهاد همکاری میان شرکتهای رقیب برای ارزیابی ایمنی مدلهای پیشرفته میتواند یکی از مهمترین بحثها درباره آینده هوش مصنوعی باشد؛ حوزهای که به نظر میرسد رقابت در آن نهتنها متوقف نخواهد شد، بلکه در سالهای آینده نیز شدیدتر خواهد شد.
منابع
- Digit.in
- The Economist
- Reuters
- Business Insider
همچنین بخوانید: