پژوهشگران معتقدند یک شهابسنگ کوچک که سال ۲۰۱۹ در صحرای بزرگ آفریقا کشف شد، ممکن است بخشی از یک جرم آسمانی عظیم و ناشناخته باشد که حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش در منظومه شمسی اولیه شکل گرفته و بعدها بهطور کامل از بین رفته است.
این شهابسنگ که با نام Northwest Africa 12774 شناخته میشود، تنها حدود نیم کیلوگرم وزن دارد و در گروه نادر شهابسنگهای «آنگریت» قرار میگیرد؛ سنگهایی آتشفشانی که از قدیمیترین مواد شناختهشده در منظومه شمسی محسوب میشوند.
بر اساس مطالعهای که در نشریه Earth and Planetary Science Letters منتشر شده، دانشمندان در ساختار این سنگ بلورهای خاصی از ماده معدنی کلینوپیروکسن پیدا کردهاند که دارای میزان بالایی از آلومینیوم هستند. این ویژگی نشان میدهد سنگ در فشار بسیار بالایی شکل گرفته؛ فشاری که به گفته محققان از توان ایجاد شدن در سیارکهای کوچک فراتر است.
نکته جالب اینجاست که این بلورها نشانههایی از تشکیل در نزدیکی سطح یک جرم آسمانی را نیز حفظ کردهاند. محققان میگویند برای ایجاد چنین فشار شدیدی در عمق کم، جسم مادر باید بسیار بزرگ بوده باشد. بر همین اساس، آنها تخمین میزنند این دنیای گمشده شعاعی بیش از ۱۸۰۰ کیلومتر داشته؛ ابعادی نزدیک به ماه زمین.
این کشف همچنین میتواند دیدگاههای پیشین درباره منشأ شهابسنگهای آنگریت را تغییر دهد. دانشمندان پیشتر تصور میکردند این سنگها از سیارکهای نسبتاً کوچک منشأ گرفتهاند، اما شواهد جدید نشان میدهد ممکن است بقایای سیارههای اولیه یا «پروتوپلانت»های بزرگی باشند که در دوران شکلگیری منظومه شمسی نابود شدهاند.
این پژوهش اهمیت زیادی برای درک مراحل اولیه شکلگیری منظومه شمسی دارد. اگر فرضیه دانشمندان تأیید شود، Northwest Africa 12774 میتواند یکی از معدود نمونههای باقیمانده از یک جهان اولیه باشد که دیگر اثری از آن در منظومه شمسی وجود ندارد.
همچنین این یافته نشان میدهد تاریخچه منظومه شمسی احتمالاً پیچیدهتر از تصورات فعلی بوده و بسیاری از اجرام بزرگ اولیه در برخوردهای عظیم از بین رفتهاند. بررسی شهابسنگهای مشابه در آینده میتواند سرنخهای بیشتری درباره این جهانهای گمشده ارائه دهد.
گاهی یک تکه سنگ کوچک میتواند اطلاعاتی درباره سیارههایی ارائه دهد که میلیاردها سال پیش نابود شدهاند. این کشف بار دیگر نشان میدهد شهابسنگها تنها سنگهای سرگردان فضایی نیستند؛ بلکه آرشیوی ارزشمند از گذشته ناشناخته منظومه شمسی به شمار میروند.
