پیروزی نامزدهای دموکرات در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، موجی از نگرانی را درباره آینده کسب‌وکارهای ایلان ماسک به راه انداخته است. در پی این تحولات، سهام تسلا و اسپیس‌ایکس در دو روز معاملاتی با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شد و ارزش بازار مجموع این دو شرکت، طبق برآوردهای منتشرشده، حدود ۴۵۰ میلیارد دلار کاهش یافت.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که ماسک بیش از ۴۴۵ میلیون دلار برای حمایت از نامزدهای جمهوری‌خواه هزینه کرده بود. حالا سرمایه‌گذاران نگران‌اند که تغییر موازنه سیاسی در آمریکا، نظارت بر فعالیت شرکت‌های او را افزایش دهد و برخی برنامه‌های توسعه‌ای آن‌ها را با مانع روبه‌رو کند.
سهام تسلا و اسپیس‌ایکس چرا سقوط کرد؟
پس از اعلام نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، سهام شرکت‌های تحت مدیریت ایلان ماسک تحت فشار فروش قرار گرفت. در معاملات پنجشنبه ۵ نوامبر، سهام تسلا بیش از ۱۱ درصد و سهام اسپیس‌ایکس نزدیک به ۹ درصد کاهش یافت.
برآوردها درباره میزان افت ارزش بازار این دو شرکت در گزارش‌های مختلف یکسان نیست. برخی گزارش‌ها از کاهش حدود ۴۵۰ میلیارد دلاری ارزش مجموع آن‌ها در دو روز معاملاتی خبر داده‌اند؛ درحالی‌که رویترز در گزارش خود، در مقطع انتشار خبر، از احتمال کاهش بیش از ۳۸۰ میلیارد دلاری ارزش بازار این دو شرکت در طول هفته صحبت کرده است.
این ارقام به ارزش بازار شرکت‌ها مربوط می‌شوند، نه کاهش مستقیم ۴۵۰ میلیارد دلاری ثروت شخصی ایلان ماسک.
هزینه ۴۴۵ میلیون دلاری ماسک برای حمایت از جمهوری‌خواهان
ایلان ماسک در جریان انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حمایت مالی گسترده‌ای از نامزدهای جمهوری‌خواه انجام داد. مجموع هزینه‌های گزارش‌شده او برای این حمایت‌ها به بیش از ۴۴۵ میلیون دلار رسید.
هدف سیاسی این حمایت‌ها حفظ قدرت جمهوری‌خواهان و جلوگیری از تغییر موازنه در کنگره بود. بااین‌حال، پیروزی دموکرات‌ها در چند رقابت مهم، به‌ویژه در ایالت تگزاس، نگرانی‌ها درباره آینده فعالیت‌های تجاری ماسک را افزایش داد.
تگزاس اهمیت ویژه‌ای برای شرکت‌های او دارد؛ زیرا تسلا و اسپیس‌ایکس بخش مهمی از فعالیت‌های خود را در این ایالت متمرکز کرده‌اند. سرمایه‌گذاران نگران‌اند که تغییر فضای سیاسی تگزاس، روند صدور مجوزها و توسعه پروژه‌های بزرگ را دشوارتر کند.
تحقیقات احتمالی کنگره چه تهدیدی برای شرکت‌های ماسک دارد؟
دموکرات‌ها پس از به دست گرفتن کنترل کنگره می‌توانند بررسی فعالیت‌های اقتصادی و ارتباطات دولتی شرکت‌های ماسک را در دستور کار قرار دهند. از جمله موضوعاتی که احتمال دارد با نظارت بیشتری روبه‌رو شوند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
قراردادهای اسپیس‌ایکس با ناسا و وزارت دفاع آمریکا
-
قراردادهای دولتی و حمایت‌های مالی دریافت‌شده توسط شرکت‌های ماسک
-
فعالیت ایلان ماسک در وزارت بهره‌وری دولت آمریکا یا DOGE
-
ارتباطات تجاری ماسک با دولت دونالد ترامپ
-
عملکرد شبکه ماهواره‌ای استارلینک در جنگ اوکراین
افزایش نظارت لزوماً به معنای لغو قراردادهای دولتی یا توقف فعالیت شرکت‌ها نیست؛ اما می‌تواند روند بررسی قراردادها، دریافت مجوزها و اجرای پروژه‌های جدید را پیچیده‌تر کند.
پروژه مراکز داده هوش مصنوعی هم در معرض خطر است
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های سرمایه‌گذاران به توسعه مراکز داده هوش مصنوعی در آمریکا مربوط می‌شود. اسپیس‌ایکس با گسترش فعالیت‌های مرتبط با پردازش هوش مصنوعی، به این بازار وابستگی بیشتری پیدا کرده است. واحد انرژی تسلا نیز با فروش سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی به اپراتورهای مراکز داده، از توسعه این زیرساخت‌ها تأثیر می‌پذیرد.
تحلیلگران گلدمن ساکس هشدار داده‌اند که پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات محلی و ایالتی می‌تواند به وضع محدودیت‌های موقت برای ساخت مراکز داده منجر شود. طبق برآورد این بانک، چنین محدودیت‌هایی ممکن است حدود ۴۵ درصد از ظرفیت توسعه برنامه‌ریزی‌شده مراکز داده در آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
این مسئله برای شرکت‌های ماسک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به سرمایه‌گذاری سنگین، دسترسی به برق و دریافت مجوزهای محلی وابسته است.
ادغام تسلا و اسپیس‌ایکس سخت‌تر می‌شود؟
یکی دیگر از موضوعاتی که ممکن است تحت تأثیر تغییر شرایط سیاسی قرار بگیرد، احتمال ادغام تسلا و اسپیس‌ایکس است. ایلان ماسک پیش‌تر این ایده را مطرح کرده و گفته بود ادغام دو شرکت می‌تواند گزینه مناسبی باشد. همچنین گزارش‌هایی درباره بررسی این موضوع توسط کمیته‌های ویژه دو شرکت منتشر شده است.
بااین‌حال، چنین ادغامی به بررسی‌های نظارتی و تأیید نهادهای مربوط نیاز دارد. دن آیوز، تحلیلگر بازار، معتقد است تغییر فضای سیاسی آمریکا می‌تواند مسیر نظارتی این ادغام را در سال ۲۰۲۷ دشوارتر کند.
از سوی دیگر، برنامه ساخت مجموعه تولید تراشه هوش مصنوعی Terafab در تگزاس نیز ممکن است با چالش‌هایی روبه‌رو شود. این پروژه مشترک تسلا و اسپیس‌ایکس با سرمایه‌گذاری احتمالی تا ۱۱۹ میلیارد دلار مطرح شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده ابعاد بزرگ برنامه‌های توسعه‌ای ماسک در حوزه هوش مصنوعی و سخت‌افزار است.
آیا افت سهام شرکت‌های ماسک فقط به انتخابات مربوط است؟
اگرچه نتایج انتخابات یکی از عوامل مهم نگرانی سرمایه‌گذاران بوده، اما نمی‌توان تمام افت ارزش تسلا و اسپیس‌ایکس را صرفاً به پیروزی دموکرات‌ها نسبت داد.
بازار سهام فناوری آمریکا نیز در همین دوره با فشار فروش روبه‌رو شده و نگرانی درباره هزینه‌های سنگین توسعه هوش مصنوعی و آینده سرمایه‌گذاری در مراکز داده بر رفتار سرمایه‌گذاران تأثیر گذاشته است.
در نتیجه، افت سهام این دو شرکت ترکیبی از نگرانی‌های سیاسی، ریسک‌های نظارتی و شرایط کلی بازار فناوری است. مشخص نیست این فشار فروش در روزهای آینده ادامه پیدا کند یا با فروکش‌کردن نگرانی‌ها، بخشی از افت قیمت‌ها جبران شود.
منابع:
- Reuters
- Associated Press
- The Motley Fool
