وضعیت صدور مجوز برای پلتفرم‌های خریدوفروش آنلاین طلا در ایران بار دیگر با ابهام روبه‌رو شده است. پس از انتشار اظهاراتی درباره تغییر مرجع صدور مجوز این کسب‌وکارها، رئیس اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی تأکید کرده است که مسئولیت صدور مجوز همچنان بر عهده این اتحادیه قرار دارد و مصوبه اخیر هیئت عالی نظارت به معنای انتقال این مسئولیت به اتحادیه طلا و جواهر نیست.
این اختلاف پس از آن مطرح شد که نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر، از تغییر مرجع صدور مجوز پلتفرم‌های آنلاین طلا بر اساس مصوبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ هیئت عالی نظارت خبر داد. در مقابل، رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، تفسیر متفاوتی از این مصوبه ارائه کرده است.
مصوبه جدید چه تغییری ایجاد کرده است؟
به گفته الفت‌نسب، مصوبه ۲۷ مهرماه هیئت عالی نظارت هنوز ابلاغ نشده و موضوع آن، امکان فعالیت اینترنتی کسب‌وکارهایی است که از اتحادیه‌های سنتی پروانه کسب دارند. به اعتقاد او، این مصوبه به معنای تغییر مرجع صدور مجوز پلتفرم‌های تخصصی فروش آنلاین طلا نیست.
رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی همچنین تأکید کرده است که بر اساس ضوابط اختصاصی مصوب هیئت دولت، صدور مجوز فعالیت برخط در زمینه فروش طلا و نقره همچنان بر عهده این اتحادیه است.
در سوی دیگر، رئیس اتحادیه طلا و جواهر معتقد است که پس از مصوبه جدید، پلتفرم‌های خریدوفروش آنلاین طلا باید برای دریافت مجوز به اتحادیه تخصصی این صنف مراجعه کنند. همین تفاوت در برداشت از مصوبه، پرسش‌هایی درباره مرجع قانونی صدور مجوز ایجاد کرده است.
چرا صدور مجوز فروش آنلاین طلا موضوعی متفاوت است؟
فعالیت اینترنتی در حوزه خریدوفروش طلا صرفاً به داشتن پروانه سنتی طلافروشی محدود نمی‌شود. این پلتفرم‌ها به دلیل فعالیت در فضای تجارت الکترونیکی و ارائه خدمات در سطح کشور، باید الزامات جداگانه‌ای را رعایت کنند.
الفت‌نسب با اشاره به آیین‌نامه ماده ۸۷ قانون نظام صنفی و ضوابط اختصاصی مصوب هیئت دولت گفته است که دریافت پروانه طلافروشی به‌تنهایی برای فعالیت آنلاین کافی نیست. متقاضیان باید شرایط و مقررات مربوط به فروش برخط طلا و نقره را نیز رعایت کنند.
او همچنین از نبود هماهنگی کافی در روند بررسی مصوبه جدید انتقاد کرده و گفته است اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با وجود مسئولیت صدور مجوز این پلتفرم‌ها، به جلسه اخیر هیئت عالی نظارت دعوت نشده بود.
نظارت بانک مرکزی بر پلتفرم‌های طلا در حال گسترش است
در کنار اختلاف بر سر مرجع صدور مجوز، اتصال پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا به سامانه نظارتی بانک مرکزی نیز در حال پیگیری است.
به گفته الفت‌نسب، تاکنون حدود پنج تا شش پلتفرم به این سامانه متصل شده‌اند و انتظار می‌رود تعداد کسب‌وکارهای متصل در روزهای آینده افزایش پیدا کند.
این نظارت با هدف افزایش شفافیت فعالیت پلتفرم‌ها و کنترل بهتر معاملات آنلاین طلا اهمیت دارد. بااین‌حال، اتصال به سامانه نظارتی بانک مرکزی را نباید با صدور یا تمدید مجوز فعالیت یکسان دانست؛ این دو موضوع بخش‌های متفاوتی از چارچوب نظارتی کسب‌وکارهای آنلاین طلا هستند.
تکلیف پلتفرم‌های خریدوفروش آنلاین طلا چه می‌شود؟
در حال حاضر، اختلاف اصلی بر سر تفسیر مصوبه هیئت عالی نظارت و ارتباط آن با ضوابط قبلی فروش برخط طلا و نقره است. از یک سو، اتحادیه طلا و جواهر خواستار نقش‌آفرینی مستقیم در صدور مجوز این پلتفرم‌هاست و از سوی دیگر، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی تأکید می‌کند که مقررات اختصاصی مصوب هیئت دولت همچنان مبنای فعالیت این کسب‌وکارهاست.
تا زمان ابلاغ رسمی مصوبه و روشن‌شدن نحوه اجرای آن، نمی‌توان از انتقال قطعی مسئولیت صدور مجوز به اتحادیه طلا و جواهر سخن گفت. بنابراین فعالان این حوزه و کاربران پلتفرم‌های خریدوفروش آنلاین طلا باید منتظر اعلام موضع رسمی مراجع مسئول درباره سازوکار نهایی صدور مجوز و نظارت بر این بازار باشند.
