گاهی اوقات کامپیوتر ویندوزی بدون اینکه بخواهید وارد حالت Sleep می‌شود؛ حتی زمانی که در حال کار با آن هستید. این مشکل می‌تواند هنگام تماشای فیلم، دانلود فایل، بازی یا حتی زمانی که برای چند دقیقه از سیستم فاصله گرفته‌اید، آزاردهنده باشد.
در بعضی موارد، دلیل مشکل فقط یک تنظیم اشتباه در بخش Power است؛ اما در شرایط دیگر، درایور کارت گرافیک، برنامه‌های مدیریت انرژی، سنسور در لپ‌تاپ یا حتی تنظیمات پنهان ویندوز می‌تواند باعث Sleep شدن ناخواسته سیستم شود. Make Tech Easier نیز به عواملی مانند تنظیمات Power، درایورهای گرافیکی، برنامه‌های جانبی و سنسور تشخیص درِ لپ‌تاپ اشاره می‌کند.
در این آموزش، از ساده‌ترین روش شروع می‌کنیم و سپس سراغ ابزارهای دقیق‌تر ویندوز می‌رویم تا بتوانید علت اصلی را پیدا کنید.
چرا کامپیوتر ویندوزی خودبه‌خود Sleep می‌شود؟
قبل از تغییر تنظیمات، بهتر است بدانیم مشکل از کجا می‌تواند ناشی شود.
مهم‌ترین دلایل عبارت‌اند از:
- کوتاه بودن زمان‌بندی Sleep در تنظیمات Power
- فعال بودن تنظیمات مخفی مربوط به Sleep
- مشکل یا قدیمی بودن درایور کارت گرافیک
- وجود برنامه‌های جانبی که تنظیمات Power را تغییر می‌دهند
- مشکل باتری یا سنسور لپ‌تاپ
- قرار گرفتن جسم مغناطیسی نزدیک سنسور در لپ‌تاپ
- فعال بودن Fast Startup و ایجاد اختلال در مدیریت انرژی
- وجود Power Request یا Wake/Sleep Trigger غیرعادی
نکته مهم این است که خاموش شدن صفحه با Sleep شدن کامپیوتر یکسان نیست. ویندوز می‌تواند صفحه را خاموش کند اما سیستم همچنان فعال باشد. Sleep زمانی اتفاق می‌افتد که خود سیستم وارد حالت کم‌مصرف شود. مایکروسافت نیز Sleep را حالتی کم‌مصرف معرفی می‌کند که سیستم را سریع‌تر به وضعیت قبلی برمی‌گرداند.
روش اول: زمان Sleep را در تنظیمات ویندوز افزایش دهید
اولین چیزی که باید بررسی کنید، تنظیمات زمان‌بندی Sleep است.
در ویندوز 11 وارد مسیر زیر شوید:
Settings → System → Power & battery → Screen, sleep, & hibernate timeouts
در این قسمت چند گزینه مربوط به خاموش شدن صفحه و ورود دستگاه به Sleep مشاهده می‌کنید.
مهم‌ترین گزینه:
Make my device sleep after
است.
برای آن می‌توانید زمان بیشتری انتخاب کنید؛ مثلاً:
- 15 دقیقه
- 30 دقیقه
- 1 ساعت
- Never
اگر مشکل شما این است که سیستم خیلی سریع Sleep می‌شود، مثلاً بعد از 2 یا 5 دقیقه، افزایش این مقدار احتمالاً مشکل را برطرف می‌کند.
مایکروسافت نیز تنظیمات مربوط به خاموش شدن صفحه و Sleep را در همین بخش Power & battery قرار داده است.
برای لپ‌تاپ یک نکته مهم وجود دارد
در لپ‌تاپ معمولاً دو وضعیت وجود دارد:
On battery
و
When plugged in
ممکن است زمان Sleep در حالت باتری بسیار کوتاه‌تر تنظیم شده باشد.
بنابراین هر دو مورد را بررسی کنید.
پیشنهاد چیکاو
اگر نمی‌خواهید سیستم خیلی زود Sleep شود، برای شروع مقدار 30 دقیقه را امتحان کنید.
قرار دادن گزینه روی Never نیز ممکن است مشکل را برطرف کند، اما برای لپ‌تاپ معمولاً توصیه نمی‌شود؛ زیرا Sleep برای کاهش مصرف باتری طراحی شده است.
روش دوم: Power Troubleshooter را اجرا کنید
اگر زمان‌بندی Sleep درست است اما کامپیوتر همچنان بدون دلیل وارد حالت Sleep می‌شود، بهتر است مشکلات مربوط به Power را بررسی کنید.
مایکروسافت در نسخه‌های جدید ویندوز بسیاری از عیب‌یابی‌ها را به برنامه Get Help منتقل کرده است. با این حال، در برخی سیستم‌ها ابزار قدیمی Power Troubleshooter همچنان از طریق دستورهای ویندوز قابل دسترسی است. Make Tech Easier نیز اجرای Power Troubleshooter را یکی از راهکارهای پیشنهادی خود می‌داند.
برای بررسی:
- روی Start کلیک کنید.
- عبارت Get Help را جستجو کنید.
- برنامه را باز کنید.
- مشکل مربوط به Power / Sleep را جستجو کنید.
- مراحل پیشنهادی عیب‌یابی را اجرا کنید.
اگر نسخه ویندوز شما ابزار قدیمی را پشتیبانی کند، ممکن است اجرای دستور زیر در Command Prompt نیز پنجره Power Troubleshooter را باز کند:
msdt.exe /id powerdiagnostic
نکته
اگر این دستور در نسخه ویندوز شما اجرا نشد، نگران نباشید. این موضوع به تغییرات جدید مایکروسافت در ابزارهای Troubleshooting مربوط است. در این حالت از Get Help استفاده کنید.
روش سوم: تنظیم مخفی System Unattended Sleep Timeout را بررسی کنید
این یکی از جالب‌ترین دلایل Sleep شدن ناگهانی ویندوز است.
ویندوز یک تنظیم نسبتاً مخفی به نام:
System unattended sleep timeout
دارد.
این گزینه مشخص می‌کند اگر سیستم بعد از یک وضعیت خاص بدون فعالیت باقی بماند، چه مدت بعد وارد Sleep شود.
این تنظیم به‌صورت پیش‌فرض در رابط معمول Power Options همیشه نمایش داده نمی‌شود.
برای فعال کردن نمایش آن، Command Prompt را با دسترسی Administrator باز کنید و دستور زیر را وارد کنید:
powercfg -attributes SUB_SLEEP 7bc4a2f9-d8fc-4469-b07b-33eb785aaca0 -ATTRIB_HIDE
سپس Enter را بزنید.
حالا در Windows Search عبارت زیر را جستجو کنید:
Edit power plan
و وارد آن شوید.
سپس:
Change advanced power settings
را انتخاب کنید.
در پنجره بازشده:
Sleep → System unattended sleep timeout
را باز کنید.
حالا مقدار آن را بررسی کنید.
اگر این مقدار بسیار پایین است، آن را افزایش دهید.
برای مثال می‌توانید ابتدا مقدار 15 یا 30 دقیقه را امتحان کنید.
این تنظیم چه زمانی اهمیت دارد؟
اگر کامپیوتر بدون دلیل مشخص از Sleep خارج می‌شود و تقریباً دو دقیقه بعد دوباره به Sleep می‌رود، این گزینه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
Make Tech Easier نیز این تنظیم مخفی را یکی از دلایل احتمالی Sleep شدن غیرمنتظره ویندوز معرفی کرده است.
روش چهارم: Fast Startup را غیرفعال کنید
Fast Startup قابلیتی است که برای سریع‌تر شدن راه‌اندازی ویندوز طراحی شده است.
اما در برخی سیستم‌ها، تنظیمات مربوط به Fast Startup و وضعیت ذخیره‌شده سیستم می‌تواند با مدیریت انرژی یا درایورها تداخل ایجاد کند.
اگر مشکل Sleep شدن ناگهانی بعد از یک به‌روزرسانی، نصب درایور یا تغییر تنظیمات Power شروع شده است، غیرفعال کردن موقت Fast Startup ارزش امتحان کردن دارد.
برای انجام این کار:
- Control Panel را باز کنید.
- وارد Power Options شوید.
- گزینه Choose what the power buttons do را انتخاب کنید.
- روی Change settings that are currently unavailable کلیک کنید.
- گزینه Turn on fast startup را پیدا کنید.
- تیک آن را بردارید.
- روی Save changes کلیک کنید.
حالا سیستم را Restart کنید و بررسی کنید آیا مشکل همچنان وجود دارد یا خیر.
آیا Fast Startup را برای همیشه خاموش کنیم؟
نه لزوماً.
اگر غیرفعال کردن آن مشکل را حل نکرد، می‌توانید دوباره آن را فعال کنید.
هدف این مرحله فقط این است که مشخص شود آیا Fast Startup با مشکل مدیریت انرژی سیستم شما ارتباط دارد یا خیر.
روش پنجم: بررسی کنید چه چیزی باعث Sleep شدن سیستم می‌شود
اگر هیچ‌کدام از روش‌های بالا جواب ندادند، به‌جای حدس زدن بهتر است از ابزار داخلی ویندوز برای پیدا کردن علت استفاده کنیم.
ابزار Powercfg می‌تواند اطلاعات مختلفی درباره وضعیت Power سیستم ارائه دهد. مایکروسافت این ابزار را برای مدیریت Power Planها و تحلیل مشکلات مربوط به مصرف انرژی و وضعیت‌های Sleep معرفی کرده است.
Command Prompt را با دسترسی Administrator باز کنید.
سپس این دستور را اجرا کنید:
powercfg /systempowerreport
ویندوز یک گزارش HTML درباره تغییرات وضعیت Power سیستم ایجاد می‌کند.
مایکروسافت می‌گوید System Power Report اطلاعات انتقال‌های وضعیت Power در چند روز اخیر را ارائه می‌کند و می‌تواند برای پیدا کردن علت مشکلات مربوط به Power مفید باشد.
در گزارش دنبال چه چیزی باشیم؟
به دنبال رویدادهایی باشید که زمان Sleep شدن یا بیدار شدن سیستم را نشان می‌دهند.
در کنار آن، می‌توانید دستور زیر را نیز امتحان کنید:
powercfg /lastwake
این دستور اطلاعات مربوط به آخرین عامل بیدار کردن سیستم از حالت Sleep را گزارش می‌کند.
همچنین دستور زیر می‌تواند Power Requestهای فعال را نشان دهد:
powercfg /requests
این دستور مشخص می‌کند چه برنامه، سرویس یا درایوری در حال ایجاد درخواست Power است.
روش ششم: درایور کارت گرافیک و سایر درایورها را بررسی کنید
گاهی کاربر تصور می‌کند کامپیوتر Sleep شده، در حالی که مشکل از درایور نمایشگر یا کارت گرافیک است.
Make Tech Easier نیز به درایورهای گرافیکی قدیمی یا مشکل‌دار به‌عنوان یکی از عوامل احتمالی اشاره می‌کند.
برای بررسی:
- روی Start راست‌کلیک کنید.
- وارد Device Manager شوید.
- بخش Display adapters را باز کنید.
- کارت گرافیک خود را پیدا کنید.
- روی آن راست‌کلیک کنید.
- گزینه Update driver را انتخاب کنید.
اگر مشکل بعد از نصب یک درایور جدید شروع شده است، برعکس این کار نیز می‌تواند مفید باشد؛ یعنی درایور را به نسخه قبلی برگردانید، در صورتی که گزینه Roll Back Driver در دسترس باشد.
فقط کارت گرافیک را بررسی نکنید
در صورت ادامه مشکل، درایورهای زیر نیز ارزش بررسی دارند:
- Chipset
- Network Adapter
- Storage Controller
- Bluetooth
- USB Controller
مایکروسافت نیز در مشکلات غیرعادی مربوط به خاموش شدن و Restart، بررسی Device Manager و درایورها را جزو مراحل عیب‌یابی قرار می‌دهد.
روش هفتم: سنسور درِ لپ‌تاپ و اجسام مغناطیسی را بررسی کنید
این روش مخصوصاً برای لپ‌تاپ‌ها مهم است.
بعضی لپ‌تاپ‌ها از حسگرهایی برای تشخیص باز یا بسته شدن در استفاده می‌کنند. اگر این حسگر دچار مشکل شود، ممکن است سیستم تصور کند در لپ‌تاپ بسته شده و وارد Sleep شود.
حتی قرار گرفتن یک جسم مغناطیسی در نزدیکی قسمت خاصی از لپ‌تاپ می‌تواند در بعضی مدل‌ها باعث فعال شدن سنسور شود. Make Tech Easier نیز به این احتمال اشاره کرده است.
اگر مشکل فقط زمانی اتفاق می‌افتد که لپ‌تاپ را روی میز خاصی قرار می‌دهید یا وسیله‌ای خاص در اطراف آن قرار دارد، این موضوع را بررسی کنید.
همچنین اگر لپ‌تاپ بدون دلیل هنگام حرکت دادن یا لمس قسمت‌های خاصی از بدنه Sleep می‌شود، احتمال خرابی سنسور یا سخت‌افزار باید جدی‌تر گرفته شود.
اگر کامپیوتر فقط هنگام بیکار بودن Sleep می‌شود چه؟
اگر سیستم فقط بعد از چند دقیقه عدم استفاده وارد Sleep می‌شود، احتمالاً مشکل سخت‌افزاری نیست.
در این شرایط ابتدا:
Settings → System → Power & battery → Screen, sleep, & hibernate timeouts
را بررسی کنید.
اگر مقدار Sleep مثلاً روی 5 دقیقه تنظیم شده باشد، ویندوز دقیقاً مطابق همان تنظیم عمل می‌کند.
بنابراین قبل از اجرای دستورات Command Prompt یا تغییر درایورها، همیشه ابتدا تنظیمات Power را بررسی کنید.
اگر سیستم هنگام کار کردن Sleep می‌شود چه؟
این وضعیت مهم‌تر است.
اگر هنگام تایپ کردن، تماشای فیلم، دانلود یا بازی سیستم ناگهان Sleep می‌شود، احتمال اینکه فقط Timeout معمولی عامل مشکل باشد کمتر است.
در این شرایط این موارد را به ترتیب بررسی کنید:
- درایور کارت گرافیک
- Power Plan
- System unattended sleep timeout
- برنامه‌های مدیریت انرژی
- Fast Startup
- سنسور لپ‌تاپ
- Powercfg reports
اگر مشکل بعد از نصب یک برنامه خاص شروع شده است، آن برنامه را نیز موقتاً غیرفعال یا حذف کنید.
یک نکته مهم درباره برنامه‌های بهینه‌سازی
برخی برنامه‌های جانبی برای مدیریت مصرف انرژی، افزایش عملکرد یا بهینه‌سازی ویندوز نصب می‌شوند.
این برنامه‌ها ممکن است Power Plan یا تنظیمات Sleep را تغییر دهند.
اگر از ابزارهایی مانند:
- PC Optimizer
- Battery Optimizer
- System Cleaner
- Gaming Optimizer
استفاده می‌کنید، تنظیمات Power آن‌ها را بررسی کنید.
اگر مشکل بعد از نصب یکی از این برنامه‌ها شروع شده است، موقتاً آن را غیرفعال کنید و وضعیت Sleep را دوباره آزمایش کنید.
جمع‌بندی؛ بهترین روش برای حل Sleep شدن خودکار ویندوز
اگر کامپیوتر شما بدون دلیل وارد حالت Sleep می‌شود، لازم نیست بلافاصله سراغ تغییرات پیچیده بروید.
بهترین مسیر عیب‌یابی این است:
۱. تنظیمات Sleep را بررسی کنید.
۲. زمان Sleep را افزایش دهید.
۳. Power Troubleshooter یا Get Help را اجرا کنید.
۴. System unattended sleep timeout را بررسی کنید.
۵. Fast Startup را موقتاً غیرفعال کنید.
۶. با Powercfg علت Power Transitionها را بررسی کنید.
۷. درایورها و سنسورهای لپ‌تاپ را بررسی کنید.
در بیشتر موارد، مشکل از یکی از همین بخش‌هاست.
اگر با وجود انجام تمام این مراحل، سیستم همچنان هنگام کار کردن به‌صورت تصادفی Sleep می‌شود، احتمال وجود مشکل سخت‌افزاری، سنسور معیوب یا یک درایور ناسازگار بیشتر می‌شود. در این شرایط بهتر است Event Viewer و Reliability Monitor را نیز بررسی کنید یا دستگاه را برای عیب‌یابی تخصصی‌تر در اختیار تعمیرکار قرار دهید.
سوالات متداول
چرا ویندوز 11 خودبه‌خود Sleep می‌شود؟
معمولاً تنظیمات Power، زمان‌بندی Sleep، درایورها یا برنامه‌های مدیریت انرژی باعث این مشکل می‌شوند. در لپ‌تاپ‌ها خرابی سنسور در یا تشخیص اشتباه آن نیز می‌تواند عامل باشد.
چگونه Sleep ویندوز 11 را غیرفعال کنیم؟
به مسیر Settings → System → Power & battery → Screen, sleep, & hibernate timeouts بروید و زمان Make my device sleep after را برای حالت باتری و اتصال به برق روی مقدار دلخواه قرار دهید. در صورت نیاز می‌توانید آن را روی Never بگذارید.
چرا لپ‌تاپ هنگام تماشای فیلم Sleep می‌شود؟
اگر در زمان تماشای فیلم و در حالی که سیستم در حال استفاده است Sleep اتفاق می‌افتد، احتمالاً مشکل فقط از Sleep Timeout معمولی نیست. درایور گرافیک، برنامه پخش‌کننده، Power Request یا تنظیمات پیشرفته Power را بررسی کنید.
دستور powercfg برای پیدا کردن علت Sleep چیست؟
دستورهای powercfg /lastwake، powercfg /requests و powercfg /systempowerreport می‌توانند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت Power سیستم ارائه کنند.
آیا غیرفعال کردن Fast Startup می‌تواند مشکل Sleep را حل کند؟
در بعضی سیستم‌ها ارزش امتحان کردن دارد، به‌خصوص اگر مشکل مدیریت انرژی پس از تغییرات سیستمی یا درایوری ایجاد شده باشد. اگر تغییری ایجاد نکرد، می‌توانید Fast Startup را دوباره فعال کنید.
