آزمایشهای ساده و قابل اعتماد برای شناسایی زوال عقل در مراحل اولیه، میتواند تأثیر زیادی در درمان و حمایت از بیماران داشته باشد. تحقیقات جدید نشان میدهد تمرینات دستخط میتواند اساس چنین آزمایشهایی در آینده باشد. نوشتن روی کاغذ در عصر دیجیتال شاید مهارتی کمتر تمرین شده باشد، اما آنچه آن را برای ارزیابی زوال عقل مناسب میکند، توانایی آن در سنجش همزمان مهارتهای حرکتی فیزیکی و توانایی پردازش ذهنی است.
آنا ریتا ماتیاس، متخصص حرکتشناسی از دانشگاه اورا در پرتغال، میگوید:
«نوشتن فقط یک فعالیت حرکتی نیست، بلکه دریچهای به مغز است. ما دریافتیم سالمندانی که دچار اختلال شناختی هستند، الگوهای مشخصی در زمان و سازماندهی حرکات دستخط خود نشان میدهند. زوال شناختی در نحوه کارآمد و منسجم سازماندهی حرکات نوشتاری در طول زمان منعکس میشود.»
جزئیات مطالعه
این مطالعه بر روی ۵۸ سالمند ساکن در سرای سالمندان (با رده سنی ۶۲ تا ۹۹ سال) انجام شده است. از این تعداد، ۳۸ نفر به نوعی اختلال شناختی تشخیص داده شده بودند و ۲۰ نفر باقیمانده سالم محسوب میشدند. از هر داوطلب خواسته شد با استفاده از قلم و تبلت دیجیتال، چند کار را انجام دهد: کشیدن نقطه و خط، کپی کردن جملات نوشته شده، و نوشتن جملات دیکته شده.
تفاوت اصلی بین دو گروه در آزمون دیکته (که نیاز به ترکیبی از گوش دادن، به خاطر سپردن، تبدیل صدا به متن و نوشتن فیزیکی داشت) ظاهر شد. شرکتکنندگانی که اختلال شناختی داشتند، زمان بیشتری برای هر ضربه قلم صرف میکردند و از ضربات بیشتری استفاده مینمودند.
کاربردهای بالقوه
یافتهها نشان میدهد زوال شناختی توانایی مغز برای جبران در طول کارهای دشوار را کاهش میدهد. در نتیجه، شبکههای اصلی اجرای حرکتی مغز تحت فشار قرار میگیرند. با این حال، محققان معتقدند برای ارزیابی کامل تواناییهای شناختی، در نهایت به طیف متنوعی از آزمونهای دستخط نیاز است.
این نتایج اولیه امیدوارکننده است. آزمایش دستخط میتواند روزی برای ارزیابی شناختی بدون نیاز به اسکنهای گرانقیمت یا مراجعه به بیمارستان استفاده شود. البته هنوز کارهای زیادی باقی مانده است. این مطالعه گروه نسبتاً کوچکی از افراد را شامل میشد و پیشرفت شرکتکنندگان را در طول زمان دنبال نکرد. محققان همچنین تأکید کردهاند که مصرف داروها را در نظر نگرفتهاند و این داروها نیز میتوانند مهارت دستخط را تحت تأثیر قرار دهند.
با مطالعات بزرگتر و جامعتر، برخی از این محدودیتها قابل کاهش خواهد بود. حتی ممکن است بتوان زوال عقل را از طریق دستخط، پیش از بروز علائم قابل توجه مانند از دست دادن حافظه، تشخیص داد. ماتیاس میگوید: «هدف بلندمدت ما توسعه ابزاری است که اجرای آن آسان، سریع و مقرونبهصرفه باشد تا بدون نیاز به تجهیزات تخصصی و گرانقیمت، در محیطهای مراقبت بهداشتی روزمره قابل استفاده باشد.»
