آیا دولت آمریکا الگوریتمهای تیکتاک را دستکاری خواهد کرد؟
با شدت گرفتن تلاشهای دولت ایالات متحده برای در اختیار گرفتن کنترل تیکتاک در داخل کشور، بحثهای زیادی درباره احتمال تأثیرگذاری مستقیم دولت بر محتوای نمایش دادهشده در این اپلیکیشن مطرح شده است. این موضوع بهویژه با توجه به نقش روبهرشد تیکتاک در گفتوگوهای سیاسی و فضای اطلاعرسانی، نگرانیهای تازهای ایجاد کرده است.
طبق طرحی که مطرح شده، در صورت نهاییشدن توافق، گروه مالکیت آمریکایی تیکتاک بهطور کامل توسط دولت انتخاب خواهد شد و اختیاراتی از جمله نظارت بر الگوریتمها در دست خواهد داشت. همین مسئله پرسشهای زیادی را درباره امکان کنترل و هدایت محتوا توسط دولت آمریکا برانگیخته است.
این نگرانی زمانی بیشتر میشود که اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مبنی بر اینکه اگر بتواند، تیکتاک را «صد درصد MAGA» خواهد کرد (اشاره به شعار کارزار انتخاباتی او: Make America Great Again) مورد توجه قرار گیرد. ترامپ پیشتر نیز تأکید کرده بود که تیکتاک در پیروزی او در انتخابات و جلب رأی جوانان نقش داشته است.
تیکتاک؛ بستری پرنفوذ در حوزه خبر و سیاست
دادههای مؤسسه Pew Research نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ درصد از بزرگسالان آمریکایی بهطور مرتب اخبار خود را از تیکتاک دریافت میکنند؛ این رقم در سال ۲۰۲۰ تنها ۳ درصد بود. این روند در میان نسل جوان شدیدتر است و تیکتاک بهعنوان منبعی مهم برای دریافت اطلاعات سیاسی در حال گسترش است.
همین رشد سبب شده که نگرانیها درباره امکان هدایت محتوای سیاسی از طریق دستکاری الگوریتمها جدیتر شود. بر اساس گزارشها، قرار است الگوریتم تیکتاک در آمریکا از شرکت مادر چینی (ByteDance) اجاره شود و سپس با دادههای کاربران آمریکایی «بازآموزی» گردد؛ موضوعی که عملاً امکان تغییر وزندهی به محتواها و کنترل روندهای پرطرفدار را فراهم میکند.
بُعد ژئوپلیتیک و مذاکرات حساس
چین تاکنون واکنش رسمی به طرح تصاحب تیکتاک توسط دولت آمریکا نشان نداده است. برخی تحلیلگران معتقدند پکن ممکن است در این مذاکرات بهدنبال گرفتن امتیازاتی سیاسی باشد، از جمله جلب حمایت دولت ترامپ از ادعای مالکیت چین بر تایوان.
اینکه اپلیکیشنی که ابتدا با رقصهای ویروسی شهرت پیدا کرد، اکنون به ابزاری در مذاکرات ژئوپلیتیک بدل شده، نشاندهنده اهمیت روزافزون شبکههای اجتماعی در سیاست بینالملل است.
درخواستهای دولتی و عملیاتهای نفوذ
آمارها نشان میدهد که درخواست دولتها برای حذف محتوا در تیکتاک رو به افزایش است. هرچند بیشتر این درخواستها محدود به مرزهای داخلی کشورهاست، اما برخی موارد شامل تلاش برای حذف یا سرکوب گستردهتر محتوا میشود.
جالب اینکه طبق گزارشهای تیکتاک، در سال ۲۰۲۵ تنها ۲,۰۷۶ حساب کاربری از چین بهعنوان بخشی از عملیات نفوذ شناسایی شدهاند، در حالی که گوگل در همان بازه زمانی از حذف بیش از ۷,۷۰۰ کانال یوتیوب مرتبط با عملیاتهای سازمانیافته چین خبر داده است. این اختلاف آمار، پرسشهایی درباره توانایی تیکتاک در شناسایی فعالیتهای نفوذی ایجاد کرده است.
