پژوهش جدیدی نشان میدهد ترک سیگار حتی در سالهای میانی و پایانی زندگی میتواند خطر ابتلا به زوال عقل را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. محققان با بررسی دادههای سلامت بیش از ۳۲ هزار فرد بازنشسته در آمریکا دریافتند افرادی که سیگار را کنار گذاشتهاند، در مقایسه با افراد سیگاری، ۱۶ درصد کمتر در معرض ابتلا به دمانس قرار دارند.
نتایج این مطالعه همچنین نشان داد خطر زوال عقل در افرادی که سیگار را ترک کردهاند، تقریباً به سطح افرادی میرسد که هرگز سیگار نکشیدهاند. این یافته میتواند خبر امیدوارکنندهای برای میلیونها نفری باشد که در سنین بالاتر تصمیم به ترک این عادت مضر میگیرند.
با این حال، پژوهشگران به یک نکته مهم نیز اشاره کردهاند. مزایای شناختی ترک سیگار عمدتاً در افرادی مشاهده شده که پس از ترک، افزایش وزن قابل توجهی نداشتهاند. افرادی که طی دو سال پس از ترک بیش از ۱۰ کیلوگرم وزن اضافه کرده بودند، دیگر کاهش معناداری در خطر زوال عقل نشان نمیدادند.
در این تحقیق که طی ۲۵ سال انجام شده، نزدیک به ۶ هزار مورد ابتلا به زوال عقل ثبت شده است. همچنین آزمایشهای شناختی نشان داد افرادی که سیگار را ترک کردهاند، روند افت عملکرد ذهنی کندتری نسبت به افراد سیگاری دارند. این اثر بهویژه در کسانی که وزن خود را پس از ترک کنترل کرده بودند، بیشتر دیده شد.
دانشمندان معتقدند افزایش وزن پس از ترک سیگار میتواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ و برخی اختلالات متابولیکی را افزایش دهد؛ عواملی که خود با خطر بالاتر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارند. به همین دلیل، مدیریت وزن پس از ترک سیگار میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت مغز در سالهای بعدی زندگی داشته باشد.
این مطالعه بار دیگر نشان میدهد که تأثیر سیگار تنها به ریهها و قلب محدود نمیشود و سلامت مغز را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. برای بسیاری از افراد که قصد ترک سیگار دارند، این یافته میتواند انگیزه مضاعفی ایجاد کند.
نکته مهم این است که ترک سیگار به تنهایی کافی نیست و حفظ وزن مناسب، تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم نیز باید بخشی از این فرآیند باشد. در واقع، ترکیب ترک سیگار با سبک زندگی سالم میتواند بیشترین اثر را در کاهش خطر بیماریهای مغزی و افزایش کیفیت زندگی در سالمندی داشته باشد.
