طرح جدید مجلس: احراز هویت اجباری کاربران پلتفرمهای آنلاین برای تشدید نظارت!
طرحی با امضای ۴۹ نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، از جمله چهرههایی نظیر حمید رسایی، رضا تقیپور انوری، مهدی کوچکزاده و مرتضی آقاتهرانی، با هدف تشدید نظارتهای قانونی بر سکوهای صوت و تصویر فراگیر (OTT) و رسانههای مجازی، به هیئترئیسه مجلس ارائه گردید. محور اصلی این طرح، الزام به احراز هویت کاربران پیش از بارگذاری محتوا و تعیین سازوکارهای تنبیهی چندوجهی برای متخلفان است.
۱. تقسیمبندی مسئولیتهای تنظیمگری (ماده ۲)
این طرح، مسئولیتهای نظارتی را میان دو نهاد اصلی تقسیم میکند:
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: متولی تنظیمگری، صدور مجوز، و نظارت بر خبرگزاریها، رسانههای مکتوب و بخش تبلیغات در حیطه صوت و تصویر فراگیر خواهد بود.
- سازمان صدا و سیما: عهدهدار تنظیمگری رسانههای کاربرمحور (User-driven)، پلتفرمهای پخش برخط فیلم و سریال (VOD)، نمایش خانگی، تبلیغات صوتی-تصویری و نظارت بر محتوای سریالها است.
۲. اختیارات تنظیمگر و مهلت توقف محتوا (ماده ۱۱)
طبق این طرح، نهاد تنظیمگر اختیار دارد تا در صورت مشاهده محتوای متخلف، پیش از آغاز رسیدگی رسمی، دستور توقف یا حذف محتوا را صادر نماید. مهلت اجرای این دستور حداکثر ۴۸ ساعت تعیین شده است. عدم تمکین به این دستور، تخلف مستقلی تلقی شده و به تنظیمگر اجازه میدهد تا رأساً اقدام به حذف محتوای مذکور نماید.
۳. محورهای محتوایی مورد حمایت (ماده ۷)
طرح مزبور مشوقهایی را برای سکوها و رسانههایی در نظر گرفته است که محتوای آنها با ارزشهای زیر همسو باشد:
- ارزشهای اسلامی-ایرانی، ایثار، شهادت و مقاومت.
- تقویت بنیاد خانواده و ارزشهای خانوادهمحور.
- حفظ محیط زیست و اصلاح الگوی مصرف انرژی.
- تولید محتوای اختصاصی برای افراد دارای معلولیت.
- پاسداشت زبان فارسی، سرود ملی و پرچم کشور.
- ترویج الگوی زن ایرانی-اسلامی، عفاف و حجاب.
- تولید محتوای امیدآفرین و حمایت از تولید، کار، دانش و سرمایهگذاری ایرانی.
- معرفی مفاخر تاریخی و معاصر.
- ارتقای سواد رسانهای، زیست مجازی و هوش مصنوعی.
- فعالیتهای مسجد محور و کاهش مخاطرات سلامت جسم و روان.
۴. حمایتهای مالی و فنی (ماده ۸)
رسانهها و سکوهای همسو با اهداف طرح، از مشوقهای زیر بهرهمند خواهند شد:
- خرید یا تولید محتوای در تراز انقلاب و ارائه رایگان آن.
- تخفیف در خدمات زیرساختی، فنی و تبلیغاتی.
- معافیت مالیاتی و استفاده از تعرفه فرهنگی در مصرف حاملهای انرژی (آب، برق، گاز).
- بهرهمندی از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی.
۵. تخلفات کلیدی و مجازاتها (ماده ۹ و فصل ششم)
تخلفات اصلی شامل: فعالیت بدون مجوز، تبلیغات مغایر با قوانین، تولید و انتشار برنامههای غیرمجاز، و به طور خاص عدم احراز هویت کاربران است.
مجازاتهای انتظامی در نظر گرفته شده، که شدت آنها از یک هفته تا دو سال متغیر است، عبارتند از:
- اخذ تعهدنامه رسمی.
- حذف یا اصلاح محتوا.
- محرومیت از حمایتها تا دو سال.
- الزام به تولید محتوای خاص.
- جریمه نقدی معادل ۲ تا ۱۰ برابر درآمد حاصل از تخلف (بر اساس نظر کارشناس رسمی).
- جریمه نقدی معادل ۱ تا ۵ درصد از کل درآمد ناخالص سالیانه.
- تعلیق یا ابطال کامل مجوز فعالیت رسانه.
ساختار رسیدگی: دو هیئت بدوی (۷ عضو) و عالی (۵ عضو) با ترکیب کارشناسی و نمایندگانی از نهادهای عالی نظارتی (مانند شورای عالی فضای مجازی و کمیسیون فرهنگی مجلس) برای رسیدگی به این تخلفات پیشبینی شدهاند.
