بودجه یک همتی برای پیام‌رسان‌های داخلی؛ وضعیت پیشرفت شبکه ملی اطلاعات
معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات اعلام کرد که هم‌زمان با افزایش چشمگیر مراجعه کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی در شرایط بحرانی، حدود یک همت برای تأمین تجهیزات و افزایش ظرفیت زیرساخت این سکوها اختصاص یافته است. همچنین بر اساس ارزیابی وزارت ارتباطات، میزان پیشرفت شبکه ملی اطلاعات به حدود ۷۸ درصد رسیده است.
افزایش ناگهانی کاربران، زیرساخت پیام‌رسان‌ها را به چالش کشید
وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، با اشاره به شرایط بحرانی اخیر گفت افزایش ناگهانی مراجعه کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی، نیاز این پلتفرم‌ها به توسعه سریع‌تر زیرساخت را آشکار کرد.
به گفته او، حجم مراجعه کاربران در برخی بازه‌های زمانی کوتاه به میلیاردها مورد رسیده و پیام‌رسان‌های داخلی برای پاسخ‌گویی به چنین ترافیکی، به تجهیزات و ظرفیت پردازشی و ارتباطی بیشتری نیاز دارند.
اختصاص یک همت برای افزایش ظرفیت پیام‌رسان‌های داخلی
وزارت ارتباطات اعلام کرده است که در دوره‌ای که شرایط بحرانی با تعطیلات نوروزی نیز هم‌زمان شده بود، حدود یک همت، معادل هزار میلیارد تومان برای تأمین تجهیزات و تقویت زیرساخت پیام‌رسان‌های داخلی اختصاص داده شد.
هدف از این اقدام، افزایش ظرفیت این سکوها و آماده‌سازی آن‌ها برای مدیریت حجم بالاتر کاربران و ترافیک عنوان شده است.
خلاصه مهم‌ترین ارقام اعلام‌شده
| موضوع | رقم یا وضعیت |
|---|---|
| بودجه تقویت پیام‌رسان‌های داخلی | حدود ۱ همت |
| پیشرفت شبکه ملی اطلاعات | حدود ۷۸ درصد |
| سرمایه‌گذاری مورد نیاز بخش دولتی | حدود ۳۳۳ همت |
| سرمایه‌گذاری مورد نیاز بخش خصوصی | بیش از ۷۰۰ همت |
این ارقام بر اساس ارزیابی و اظهارات مطرح‌شده از سوی معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات اعلام شده‌اند.
شبکه ملی اطلاعات فقط برای زمان بحران نیست
یزدانیان تأکید کرده است که شبکه ملی اطلاعات نباید صرفاً به‌عنوان زیرساختی برای شرایط جنگ یا بحران دیده شود. به گفته او، هدف اصلی این شبکه ارائه خدمات پایدار، ایمن و باکیفیت برای فعالیت‌های روزمره کاربران است.
خریدوفروش اینترنتی، خدمات اداری، مسیریابی، تاکسی‌های اینترنتی و سایر خدمات دیجیتال از جمله کاربردهایی هستند که می‌توانند بر بستر این زیرساخت ارائه شوند. همچنین در توضیحات وزارت ارتباطات تأکید شده که دسترسی به اینترنت جهانی نیز می‌تواند از طریق همین زیرساخت ارتباطی برقرار باشد.
آزمون واقعی، نقاط ضعف شبکه را مشخص کرد
یکی از نکات مهم مطرح‌شده در این گزارش، استفاده از تجربه شرایط بحرانی به‌عنوان آزمونی عملی برای زیرساخت ارتباطی کشور است.
به گفته معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات، فشار شدید واردشده به شبکه باعث شد نقاطی که نیازمند تقویت هستند، بهتر شناسایی شوند. پیام‌رسان‌های داخلی یکی از همین بخش‌ها بودند که با افزایش ناگهانی تعداد مراجعه کاربران، نیاز بیشتری به توسعه زیرساخت پیدا کردند.
موتورهای جست‌وجوی داخلی همچنان یک نقطه ضعف هستند
یزدانیان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت موتورهای جست‌وجو اشاره کرد و گفت عملکرد این حوزه در شرایط بحرانی اخیر در سطح مطلوبی نبوده است.
به گفته او، کشور به موتور جست‌وجویی نیاز دارد که کاربران بتوانند با اطمینان بیشتری از آن استفاده کنند و این بخش باید در برنامه‌های توسعه‌ای آینده مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات چقدر سرمایه لازم است؟
بر اساس ارزیابی وزارت ارتباطات، شبکه ملی اطلاعات در حال حاضر حدود ۷۸ درصد پیشرفت دارد، اما ادامه توسعه آن نیازمند سرمایه‌گذاری گسترده‌تری است.
یزدانیان اعلام کرده که برای رسیدن به اهداف موردنظر، حدود ۳۳۳ همت سرمایه‌گذاری دولتی و بیش از ۷۰۰ همت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی مورد نیاز خواهد بود. به گفته او، تأمین کامل این منابع توسط دولت دشوار است و حضور جدی بخش خصوصی برای ادامه مسیر اهمیت زیادی دارد.
اعتماد؛ چالش مهم توسعه شبکه ملی اطلاعات
معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات یکی از مهم‌ترین موانع توسعه این زیرساخت را مسئله اعتماد دانست.
به باور او، تا زمانی که کسب‌وکارها و کاربران نگاه مثبتی به ظرفیت‌ها و پایداری این شبکه نداشته باشند، جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی نیز با دشواری روبه‌رو خواهد شد.
او همچنین تأکید کرد که در صورت فراهم‌شدن شرایط مناسب، بخش خصوصی می‌تواند نقش مهمی در توسعه تجهیزات، خدمات و لایه‌های مختلف شبکه ایفا کند.
کاهش وابستگی به زیرساخت‌های خارجی
شرایط بحرانی اخیر، وابستگی برخی کسب‌وکارها به پلتفرم‌ها و زیرساخت‌های خارجی را نیز برجسته کرد. بر اساس اظهارات مطرح‌شده، برخی کسب‌وکارهایی که فعالیت آن‌ها وابستگی زیادی به سرویس‌های خارجی داشت، در زمان اختلال در دسترسی با مشکلات جدی مواجه شدند.
از نگاه وزارت ارتباطات، توسعه زیرساخت‌های داخلی می‌تواند به افزایش تاب‌آوری خدمات کمک کند؛ هرچند این موضوع به معنی جایگزینی کامل اینترنت جهانی عنوان نشده و مسئولان همچنان بر ضرورت دسترسی پایدار به اینترنت تأکید کرده‌اند.
امنیت سایبری و پایش مداوم حملات
موضوع تاب‌آوری شبکه تنها به ظرفیت پیام‌رسان‌ها محدود نمی‌شود. یزدانیان گفته است که زیرساخت ارتباطی کشور به‌صورت مستمر با حملات سایبری مواجه است و فرآیند پایش و مقابله با این حملات ادامه دارد.
به گفته او، حملات از منابع مختلف داخلی و خارجی انجام می‌شوند و امنیت زیرساخت‌های ارتباطی یکی از اولویت‌های اصلی وزارت ارتباطات محسوب می‌شود.
جمع‌بندی
وزارت ارتباطات برای پاسخ به افزایش شدید مراجعه کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی در شرایط بحرانی، حدود یک همت برای تقویت تجهیزات و زیرساخت این سکوها اختصاص داده است. هم‌زمان، ارزیابی این وزارتخانه نشان می‌دهد شبکه ملی اطلاعات حدود ۷۸ درصد پیشرفت داشته و تکمیل و توسعه بیشتر آن به سرمایه‌گذاری گسترده دولت و بخش خصوصی نیاز دارد.
تجربه اخیر نشان داد که تاب‌آوری خدمات دیجیتال تنها به وجود زیرساخت محدود نمی‌شود؛ ظرفیت پاسخ‌گویی در زمان افزایش ناگهانی کاربران، امنیت سایبری، کیفیت خدمات و اعتماد کاربران نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت شبکه و پلتفرم‌های داخلی خواهند داشت.
