سهام آلفابت، شرکت مادر گوگل، پس از انتشار گزارش مالی سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با افت شدیدی روبه‌رو شد و بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار این شرکت از بین رفت. نکته مهم اینجاست که گوگل با وجود افزایش استفاده از قابلیت‌های هوش مصنوعی و ثبت رشد قابل‌توجه در تعداد جست‌وجوها، نتوانسته است درآمد تبلیغاتی بخش جست‌وجو را با همان سرعت افزایش دهد.
یکی از دلایل مطرح‌شده برای این وضعیت، قابلیت AI Mode است؛ تجربه جست‌وجوی مکالمه‌محور گوگل که پاسخ‌های مفصل‌تری به کاربران ارائه می‌دهد، اما در شرایط فعلی درآمد کمتری به‌ازای هر جست‌وجو ایجاد می‌کند.
چرا ارزش سهام آلفابت سقوط کرد؟
آلفابت در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ درآمدی حدود ۱۲۷.۶ میلیارد دلار ثبت کرد؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۲۵ درصد افزایش داشت. بااین‌حال، درآمد شرکت پایین‌تر از پیش‌بینی تحلیلگران قرار گرفت و سود خالص نیز با افت ۲۵ درصدی به حدود ۲۶.۲ میلیارد دلار رسید.
واکنش بازار به این گزارش منفی بود. سهام آلفابت در جریان معاملات پس از انتشار نتایج، ابتدا حدود ۱۰ درصد افت کرد و در ادامه کاهش آن در معاملات روز بعد به بیش از ۱۳ درصد رسید. ارزش بازار شرکت نیز بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار کاهش یافت.
| شاخص مالی آلفابت در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ | مقدار |
|---|---|
| درآمد کل | ۱۲۷.۶ میلیارد دلار |
| رشد درآمد سالانه | ۲۵ درصد |
| سود خالص | ۲۶.۲ میلیارد دلار |
| تغییر سود خالص نسبت به سال قبل | کاهش ۲۵ درصدی |
| درآمد بخش جست‌وجو و تبلیغات مرتبط | ۶۳.۳ میلیارد دلار |
| رشد سالانه درآمد جست‌وجو | ۱۲ درصد |
این ارقام نشان می‌دهند که مشکل آلفابت صرفاً کاهش درآمد یا کوچک شدن کسب‌وکار نیست. نگرانی اصلی سرمایه‌گذاران به تغییر سرعت رشد بخش جست‌وجو و هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی مربوط می‌شود.
AI Mode چگونه درآمد تبلیغاتی گوگل را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟
مدل سنتی جست‌وجوی گوگل بر نمایش فهرستی از لینک‌ها و نتایج تبلیغاتی استوار است. کاربران با وارد کردن عبارت موردنظر، چندین نتیجه را مشاهده می‌کنند و در صورت نیاز روی لینک‌های تبلیغاتی کلیک می‌کنند. این ساختار سال‌ها یکی از مهم‌ترین منابع درآمد شرکت بوده است.
اما AI Mode تجربه متفاوتی ارائه می‌دهد. کاربر می‌تواند به‌جای جست‌وجوی چندباره، سؤالات تکمیلی بپرسد و پاسخ‌های طولانی و مکالمه‌محور دریافت کند. این روش برای کاربران کاربردی است، اما ممکن است تعداد فرصت‌های نمایش تبلیغات و کلیک روی لینک‌های تجاری را کاهش دهد.
مدیر ارشد کسب‌وکار گوگل، فیلیپ شیندلر، در نشست بررسی نتایج مالی شرکت تأیید کرد که رشد استفاده از AI Mode بر درآمدزایی بخش جست‌وجو تأثیر گذاشته است؛ زیرا این قابلیت در حال حاضر به‌ازای هر جست‌وجو درآمد کمتری نسبت به جست‌وجوی سنتی ایجاد می‌کند.
گوگل میزان دقیق این اختلاف را اعلام نکرده است. بنابراین مشخص نیست هر جست‌وجو در AI Mode چه مقدار کمتر درآمد دارد یا این تغییر دقیقاً چه سهمی در کاهش رشد درآمد تبلیغاتی داشته است.
رشد جست‌وجوها بیشتر شده، اما درآمد با آن همراه نیست
یکی از تناقض‌های مهم گزارش مالی جدید گوگل، افزایش استفاده از موتور جست‌وجو در کنار کاهش سرعت رشد درآمد آن است.
به گفته ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، تعداد جست‌وجوها در سه‌ماهه سوم به سریع‌ترین نرخ رشد سالانه خود طی پنج سال اخیر رسیده است. او همچنین اعلام کرد که جست‌وجوهای انجام‌شده در AI Mode به‌طور متوسط سه برابر طولانی‌تر از جست‌وجوهای معمولی هستند.
بااین‌حال، درآمد بخش جست‌وجو و سایر خدمات مرتبط در این دوره تنها ۱۲ درصد رشد کرد؛ درحالی‌که این شاخص در سه‌ماهه دوم ۱۷ درصد و در سه‌ماهه نخست ۱۹ درصد افزایش یافته بود.
این فاصله نشان می‌دهد افزایش تعداد جست‌وجوها لزوماً به رشد متناسب درآمد منجر نمی‌شود. وقتی کاربران پاسخ خود را در قالب یک گفت‌وگوی هوش مصنوعی دریافت می‌کنند، رفتار آن‌ها با زمانی که چندین لینک را بازبینی می‌کردند تفاوت دارد و همین موضوع می‌تواند ارزش تبلیغاتی هر جست‌وجو را تغییر دهد.
گوگل برای جبران کاهش درآمد چه برنامه‌ای دارد؟
گوگل قصد دارد نمایش تبلیغات در تجربه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی را گسترش دهد. این شرکت اعلام کرده است که تبلیغات در AI Mode به بازارهای بین‌المللی بیشتری راه پیدا می‌کنند و تبلیغات چندمرحله‌ای نیز در آمریکا توسعه می‌یابند.
هدف این است که حتی در پاسخ‌های مکالمه‌محور، فرصت‌های تازه‌ای برای معرفی محصولات و خدمات تجاری ایجاد شود. برای مثال، کاربری که درباره خرید یک محصول تحقیق می‌کند، ممکن است در جریان گفت‌وگو با پیشنهادهای تبلیغاتی مرتبط روبه‌رو شود.
بااین‌حال، این راهکار یک چالش مهم دارد: کاربران ممکن است AI Mode را به این دلیل انتخاب کنند که پاسخ مستقیم و کم‌حاشیه‌ای دریافت کنند. افزایش تعداد تبلیغات در چنین محیطی می‌تواند تجربه استفاده از سرویس را تغییر دهد و بر میزان رضایت کاربران تأثیر بگذارد.
گوگل کلاد رشد کرد، اما نگرانی‌ها برطرف نشد
تمام بخش‌های آلفابت عملکرد ضعیفی نداشتند. درآمد گوگل کلاد در سه‌ماهه سوم به حدود ۳۰.۷ میلیارد دلار رسید که بیش از دو برابر دوره مشابه سال قبل است. این رشد نشان‌دهنده تقاضای بالا برای خدمات ابری و زیرساخت‌های هوش مصنوعی گوگل است.
با وجود این عملکرد، رشد کلاد نتوانست نگرانی سرمایه‌گذاران درباره بخش جست‌وجو و هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی را برطرف کند.
آلفابت در همین دوره با هزینه‌های سنگین سرمایه‌گذاری نیز روبه‌رو بود. مخارج سرمایه‌ای شرکت به بیش از ۵۱ میلیارد دلار رسید و جریان نقدی آزاد آن حدود ۹.۱ میلیارد دلار منفی شد. این وضعیت نشان می‌دهد توسعه مراکز داده، زیرساخت‌های پردازشی و خدمات هوش مصنوعی فشار قابل‌توجهی بر منابع مالی شرکت وارد کرده است.
آیا هوش مصنوعی به بزرگ‌ترین منبع درآمد گوگل آسیب می‌زند؟
سقوط سهام آلفابت به معنای شکست راهبرد هوش مصنوعی گوگل نیست؛ اما نشان می‌دهد بازار سرمایه صرفاً با افزایش تعداد کاربران و جست‌وجوهای هوشمند قانع نمی‌شود. سرمایه‌گذاران انتظار دارند این فناوری در کنار بهبود تجربه کاربران، مدل درآمدزایی پایداری نیز ایجاد کند.
گوگل اکنون باید ثابت کند که می‌تواند تبلیغات را به شکلی مؤثر در پاسخ‌های هوش مصنوعی جای دهد، بدون آنکه مزیت اصلی این تجربه یعنی پاسخ‌گویی سریع و مکالمه‌محور را از بین ببرد.
گزارش مالی سه‌ماهه چهارم و عملکرد تبلیغات در AI Mode می‌توانند تصویر روشن‌تری از وضعیت آینده ارائه دهند. در نهایت، چالش اصلی گوگل فقط رقابت با سرویس‌هایی مانند ChatGPT نیست؛ بلکه مدیریت تغییری است که هوش مصنوعی در مدل اقتصادی موتور جست‌وجوی خودش ایجاد کرده است.
