یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی چت‌باتی سازمانی توسعه داده که برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های پرتکرار، بدون نیاز به اتصال دائم به اینترنت و سخت‌افزار GPU قابل استفاده است. این محصول بخشی از راهکارهای بومی هوش مصنوعی است که با هدف استفاده در محیط سازمان‌ها توسعه یافته و در کنار آن، این شرکت روی اینترنت اشیا و بهبود کیفیت فرآیندهای صنعتی نیز فعالیت می‌کند.
هوش مصنوعی بدون اینترنت چگونه در سازمان‌ها استفاده می‌شود؟
استفاده از هوش مصنوعی در سازمان‌ها معمولاً به زیرساخت‌های پردازشی و در بسیاری از موارد به اتصال شبکه یا اینترنت وابسته است. با این حال، یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی راهکاری را توسعه داده که امکان استفاده از یک چت‌بات سازمانی را بدون نیاز به اینترنت فراهم می‌کند.
طبق توضیحات آبتین منصوری، مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره این شرکت، محصولی با نام «چت‌بات اف‌کیو» برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های پرتکرار سازمان‌ها طراحی شده است.
یکی از ویژگی‌های اصلی این راهکار، امکان استفاده از آن در داخل سازمان و بدون نیاز به GPU و اتصال دائمی به اینترنت است. چنین رویکردی می‌تواند برای سازمان‌هایی که اطلاعات حساس دارند یا به هر دلیل نمی‌توانند داده‌های خود را به سرویس‌های آنلاین منتقل کنند، اهمیت بیشتری داشته باشد.
چت‌بات اف‌کیو چه کاربردی دارد؟
هدف اصلی چت‌بات اف‌کیو، پاسخ‌گویی به پرسش‌های پرتکرار در محیط سازمانی است. برخلاف سرویس‌های هوش مصنوعی عمومی که برای طیف گسترده‌ای از درخواست‌ها طراحی شده‌اند، این محصول حوزه عملکرد محدودتری دارد و بر نیازهای مشخص سازمان تمرکز می‌کند.
این محدود بودن دامنه فعالیت الزاماً یک نقطه ضعف محسوب نمی‌شود. در راهکارهای سازمانی، تمرکز روی یک مجموعه مشخص از داده‌ها و وظایف می‌تواند استفاده از سیستم را ساده‌تر و متناسب‌تر با نیازهای داخلی یک مجموعه کند.
از سوی دیگر، اجرای راهکار در داخل سازمان به این معناست که استفاده از آن الزاماً به دسترسی دائمی به اینترنت وابسته نیست. همین ویژگی می‌تواند در محیط‌هایی که پایداری ارتباط شبکه اهمیت زیادی دارد، مزیت عملیاتی ایجاد کند.
مزیت هوش مصنوعی آفلاین برای سازمان‌ها چیست؟
راهکارهای هوش مصنوعی بدون اینترنت می‌توانند در برخی سناریوهای سازمانی چند مزیت مهم داشته باشند:
- کاهش وابستگی به اینترنت: عملکرد سامانه به اتصال دائمی به سرویس‌های آنلاین وابسته نیست.
- استفاده از زیرساخت داخلی: امکان استقرار راهکار در محیط سازمان وجود دارد.
- عدم نیاز به GPU در راهکار معرفی‌شده: طبق توضیحات شرکت سازنده، چت‌بات اف‌کیو برای استفاده به GPU نیاز ندارد.
- تمرکز بر کاربرد سازمانی: سامانه برای پاسخ به پرسش‌های پرتکرار و نیازهای مشخص یک مجموعه طراحی شده است.
- سرعت مناسب در محیط داخلی: شرکت توسعه‌دهنده اعلام کرده که محصول به دلیل امکان استفاده بدون اینترنت، سرعت مناسبی دارد.
البته این مدل از هوش مصنوعی را نباید با سرویس‌های عمومی و گسترده‌ای که برای انجام طیف وسیعی از وظایف طراحی شده‌اند یکسان دانست؛ چرا که خود شرکت نیز بر محدودتر بودن حوزه عملکرد محصول تأکید کرده است.
اینترنت اشیا برای پیش‌بینی خرابی تجهیزات صنعتی
فعالیت این شرکت تنها به هوش مصنوعی محدود نمی‌شود. بخش دیگری از محصولات آن در حوزه اینترنت اشیا (IoT) قرار دارد.
یکی از این محصولات با نام «درتنس» معرفی شده که با تحلیل داده‌های مربوط به تجهیزات صنعتی، وضعیت آن‌ها را بررسی می‌کند. هدف از این فرآیند، شناسایی زودهنگام نشانه‌های خرابی و اعلام وضعیت تجهیزات پیش از وقوع مشکل جدی است.
چنین رویکردی می‌تواند به صنایع کمک کند تا به‌جای واکنش پس از خرابی، بخشی از فرآیند نگهداری تجهیزات را به سمت پیش‌بینی و پیشگیری هدایت کنند. در صنایع، جلوگیری از توقف ناگهانی تجهیزات می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا خرابی یک دستگاه ممکن است به توقف بخشی از خط تولید منجر شود.
فعالیت دانش‌بنیان‌ها در حوزه کیفیت
این شرکت در حوزه کیفیت نیز فعالیت دارد و تمرکز خود را روی بهبود فرآیندها، ارائه راهکار و آموزش قرار داده است.
ترکیب هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و مدیریت کیفیت می‌تواند به شرکت‌های دانش‌بنیان اجازه دهد بخشی از نیازهای تحول دیجیتال صنایع را به‌صورت یکپارچه‌تر هدف قرار دهند؛ از تحلیل داده‌های تجهیزات گرفته تا بهینه‌سازی فرآیندهای سازمانی.
جنگ ۱۲ روزه چه اثری بر توسعه محصولات داشت؟
به گفته مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان، روند توسعه و تجاری‌سازی محصولات همزمان با آغاز فعالیت شرکت با وقفه مواجه شد.
او اعلام کرده است که این شرکت در ابتدای مسیر تجاری‌سازی قرار داشت و حتی فروش محصول را نیز تجربه کرده بود، اما وقوع جنگ ۱۲ روزه باعث توقف روند توسعه شد و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای فروش و گسترش بازار مطابق انتظار پیش نرفت.
این موضوع نشان می‌دهد که برای شرکت‌های دانش‌بنیان، صرف توسعه فناوری برای رسیدن به بازار کافی نیست و ثبات شرایط اقتصادی و امکان برنامه‌ریزی برای فروش و توسعه بازار نیز نقش مهمی در تجاری‌سازی محصولات دارد.
صادرات محصولات هوش مصنوعی ایران در چه وضعیتی است؟
در بخش صادرات نیز هنوز مسیر پایداری برای محصولات هوش مصنوعی ایرانی شکل نگرفته است.
منصوری گفته است که همکاری‌های بین‌المللی ایران در این حوزه بیشتر در زمینه‌هایی مانند استانداردها و موضوعات تخصصی دنبال می‌شود و صادرات محصولات هوش مصنوعی تاکنون بیشتر به شکل محدود و موردی بوده است.
به گفته او، با توجه به شرایط روابط بین‌المللی و مشکلات موجود، فعلاً نمی‌توان از یک مسیر جامع و پایدار برای صادرات محصولات هوش مصنوعی سخن گفت.
جمع‌بندی
هوش مصنوعی بدون اینترنت می‌تواند برای سازمان‌هایی که به امنیت داده، استقلال زیرساختی یا کاهش وابستگی به اتصال آنلاین اهمیت می‌دهند، کاربرد داشته باشد. چت‌بات اف‌کیو نمونه‌ای از چنین رویکردی در ایران است که طبق اعلام سازنده، بدون اینترنت و GPU قابل استفاده است؛ در کنار آن، توسعه راهکارهای اینترنت اشیا برای پیش‌بینی خرابی تجهیزات نیز نشان می‌دهد که شرکت‌های دانش‌بنیان در حال حرکت به سمت کاربردهای تخصصی‌تر هوش مصنوعی و تحلیل داده در سازمان و صنعت هستند.
