یکی از نظریههای دیرینه در علم نجوم با کشفیات جدید James Webb Space Telescope به چالش کشیده شده است؛ نظریهای که میگوید سیاهچالهها درون کهکشانهای خود شکل میگیرند. بر اساس پژوهشی که در ۲۷ مه در نشریه Nature منتشر شد، شواهدی از وجود یک سیاهچاله کلانجرم به دست آمده که پیش از شکلگیری کامل کهکشان میزبان خود وجود داشته است؛ تنها ۷۰۰ میلیون سال پس از تولد جهان.
سیاهچالهای سنگینتر از کهکشان خود
به گزارش Space.com، محور اصلی این کشف جرمی به نام Abell2744-QSO1 است؛ یکی از اعضای خانوادهای از اجرام باستانی کوچک که با عنوان «نقاط قرمز کوچک» (Little Red Dots) شناخته میشوند و نخستین بار در سال ۲۰۲۲ توسط تلسکوپ جیمز وب شناسایی شدند.
دانشمندان با استفاده از ابزار NIRSpec روی تلسکوپ جیمز وب، حرکت گازهای در حال چرخش پیرامون این جرم را اندازهگیری کردند؛ مشابه روشی که برای بررسی حرکت اجرام در مدار ستارگان به کار میرود. این اندازهگیریها امکان وزنسنجی مستقیم این سیاهچاله باستانی را فراهم کرد و نشان داد جرم آن به حدود ۵۰ میلیون برابر جرم خورشید میرسد.
نکته شگفتانگیز اینجاست که این سیاهچاله بهتنهایی حدود ۶۶ درصد از کل جرم QSO1 را تشکیل میدهد؛ نسبتی که هزاران برابر بیشتر از آن چیزی است که در کهکشانهای امروزی مشاهده میشود.
متولد شده پیش از ستارگان
در مدل استاندارد شکلگیری کهکشانها، سیاهچالههای کلانجرم از بقایای ستارگان فروپاشیده درون کهکشانهایی که از قبل تشکیل شدهاند رشد میکنند. اما سیاهچالهای که از بخش عمده ستارگان کهکشان خود سنگینتر باشد، نمیتواند از این مسیر متعارف به وجود آمده باشد.
پژوهشگران اکنون بر این باورند که سیاهچاله QSO1 احتمالاً از همان ابتدا با جرمی بسیار زیاد متولد شده است؛ شاید در نتیجه فروپاشی مستقیم یک ابر گازی اولیه یا حتی از طریق فرایندی ناشناخته در نخستین لحظات پس از Big Bang.
از آنجا که کهکشان میزبان هنوز در حال شکلگیری پیرامون این سیاهچاله است، دانشمندان در حال بررسی سایر اجرام «نقاط قرمز کوچک» هستند تا مشخص کنند آیا این وارونگی شگفتانگیز در روند شکلگیری ساختارهای کیهانی در جهان اولیه پدیدهای رایج بوده یا خیر.
