اثر «بریکینگ بد» واقعی است؛ احتمال ارتکاب جرم پس از تشخیص سرطان افزایش مییابد!
تشخیص سرطان میتواند زندگی فرد را از بنیاد تغییر دهد؛ از شوک و اضطراب گرفته تا افسردگی و بازنگری عمیق در معنای زندگی. اما یک پژوهش تازه نشان میدهد این تشخیص ممکن است پیامدی غیرمنتظره هم داشته باشد: در سالهای پس از تشخیص سرطان، احتمال محکومیت کیفری افراد بهطور معناداری افزایش مییابد—حتی در میان کسانی که پیشتر هیچ سابقهای نداشتهاند.
این پدیده یادآور سریال تلویزیونی Breaking Bad است؛ داستان معلم شیمی آرامی که پس از تشخیص سرطان به مسیر جرم کشیده میشود. البته طبق نتایج پژوهش، بیشتر بیماران به بیرحمی شخصیت Walter White نمیرسند؛ تخلفات ثبتشده معمولاً شامل جرایمی مانند دزدیهای خرد یا نگهداری مواد مخدر است. با این حال، همین تخلفات هم میتواند پیامدهای جدی برای خود بیماران، خانوادههایشان و قربانیان داشته باشد.
برای بررسی دقیقتر، گروهی از اقتصاددانان دادههای چندین سامانه اداری در کشور دانمارک را با هم ترکیب کردند؛ مجموعهای عظیم شامل اطلاعات جمعیتشناختی، اشتغال، تحصیل، درآمد، ثروت، سلامت و سوابق کیفری. تمرکز مطالعه بر ۳۶۸,۳۱۷ فردی بود که بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۸ به سرطان مبتلا شده بودند. با پیوند دادن دادههای سلامت و پروندههای کیفری، رفتار این بیماران با یک گروه کنترل (بدون تشخیص سرطان) مقایسه شد.
یافتهها نشان میدهد در سال نخست پس از تشخیص، نرخ جرم حتی کاهش مییابد احتمالاً به این دلیل که بیماران درگیر درمانهای سنگین مانند پرتودرمانی یا شیمیدرمانی هستند و زمان زیادی را در مراکز درمانی میگذرانند. اما حدود دو سال پس از تشخیص، روند تغییر میکند: احتمال محکومیت کیفری از سطح پیش از بیماری فراتر میرود و بهطور آماری معنادار میشود. این اثر تا پنج سال افزایش مییابد و سپس برای پنج سال دیگر در سطح بالا تثبیت میشود. در مجموع، احتمال محکومیت کیفری بیماران پس از تشخیص سرطان حدود ۱۴ درصد بیشتر گزارش شده است.
پژوهشگران برای فهم چرایی این ارتباط، چند سازوکار احتمالی را بررسی کردند. از نظر اقتصادی، با وجود پوشش بیمه درمانی همگانی در دانمارک (بنابراین فشار هزینههای درمانی مستقیم کمتر است)، سرطان ضربه مالی وارد میکند: احتمال اشتغال در سال تشخیص کاهش مییابد و حتی شاغلان نیز ساعات کاری و درآمد کمتری دارند. کسانی که بیشترین افت درآمد را تجربه کردهاند، بیشترین افزایش در ارتباط «سرطان–جرم» را نشان دادهاند.
افزون بر جرایم اقتصادی، افزایش معناداری در جرایم غیراقتصادی (از جمله خشونت) هم دیده شده که نشان میدهد عوامل روانی–اجتماعی نیز دخیلاند.
عامل دیگر، برداشت بیماران از افق بقاست: کاهش احتمال زندهماندن پنجساله بر اساس نوع سرطان و ویژگیهایی مانند سن، جنسیت و وضعیت تأهل با افزایش پیوند سرطان و جرم همبستگی قویتری داشت. همچنین سیاستهای رفاهی میتوانند این اثر را تعدیل کنند؛ پس از اصلاحات شهرداریهای دانمارک در سال ۲۰۰۷، در مناطقی که حمایت اجتماعی کاهش یافته بود، «افزایش جرم پس از سرطان» پررنگتر دیده شد.
این نتایج در نشریهی American Economic Journal: Applied Economics منتشر شده است. پژوهشگران تأکید میکنند اگر این الگو در کشورهای دیگر هم تکرار شود، نشاندهندهی یک «شکاف حمایتی» تازه است: سیاستهایی که پیامدهای اقتصادی شوکهای سلامت را جبران کنند، میتوانند به کاهش اثرات جانبی ناخواسته—از جمله افزایش جرم—کمک کنند.
