کاخ سفید اعلام کرده است که توافق میان تیکتاک و ایالات متحده تا پایان همین هفته نهایی خواهد شد؛ اقدامی که میتواند به سالها بلاتکلیفی این پلتفرم و خالقان آمریکایی آن پایان دهد و زمینهای تازه برای فعالیت این اپلیکیشن در آمریکا فراهم آورد. هدف این توافق، کاهش نفوذ احتمالی دولت چین بر تیکتاک عنوان شده است.
با این حال، اوضاع چندان شفاف نیست. گزارشهای متعددی منتشر میشود که صحت آنها بهطور کامل مشخص نیست و از سوی دیگر، دولت چین نیز هنوز تأیید نکرده که توافقی در آستانه نهاییشدن قرار دارد.
جزئیات توافق پیشنهادی
طبق گزارشها، توافق تیکتاک-آمریکا که با هدف برآوردهکردن الزامات قانون «حفاظت از آمریکاییها در برابر اپلیکیشنهای تحت کنترل دشمنان خارجی» طراحی شده، شامل موارد زیر خواهد بود:
-
اداره عملیات تیکتاک در آمریکا توسط یک شرکت مشترک جدید که اکثریت سهام آن متعلق به سرمایهگذاران آمریکایی خواهد بود.
-
هیئتمدیره این شرکت ۷ نفره متشکل از چهرههای برجسته کسبوکار آمریکا خواهد بود؛ از جمله لری الیسون مدیرعامل اوراکل، مایکل دل مدیرعامل دل، و لکلن مرداک رئیس گروه فاکس.
-
شرکت مادر تیکتاک، یعنی بایتدنس، تنها یک نماینده در این هیئت خواهد داشت.
-
دولت آمریکا هیچ کرسی مستقیمی در هیئتمدیره نخواهد داشت.
-
الگوریتم تیکتاک توسط بایتدنس به تیکتاک آمریکا اجاره داده میشود و مالکیت مستقیم آن به آمریکا منتقل نخواهد شد.
-
اوراکل مسئول بازسازی نسخهای جدید و اختصاصی از الگوریتم برای بازار آمریکا خواهد بود و نگهداری آن را بر عهده خواهد گرفت.
-
دولت آمریکا از سرمایهگذاران این معامله چندین میلیارد دلار هزینه دریافت خواهد کرد.
این چارچوب بهطور کلی شبیه طرحهایی است که از مدتها پیش مطرح بوده است. رئیسجمهور وقت آمریکا، دونالد ترامپ، پیشتر در ماه ژوئن ادعا کرده بود که توافقی برای تیکتاک آماده شده است. اوراکل نیز سالهاست در پروژه جداسازی دادههای تیکتاک در آمریکا حضور دارد و همواره یکی از گزینههای اصلی برای مدیریت نسخه آمریکایی اپلیکیشن به شمار میرفته است.
موضع چین و چالشها
با این وجود، موضوع اصلی اختلاف همچنان به کنترل الگوریتم و محدود کردن نفوذ مالکیت چینی مربوط میشود. دولت چین بارها اعلام کرده که اجازه نخواهد داد یک شرکت چینی تحت فشار سیاسی فروخته شود.
رسانه دولتی چین، چاینا دیلی، گزارش داده است که مذاکرات اخیر میان چین و آمریکا «عملگرایانه و سازنده» بوده اما پکن همچنان بر حفاظت از منافع خود در بلندمدت تأکید دارد. در بخشی از گزارش این رسانه آمده است:
«چین در جریان مذاکرات تأکید کرده است که از سرمایهگذاری شرکتهای چینی در آمریکا حمایت میکند، همانطور که ایالات متحده نیز خواستار آن بوده است. اما واشنگتن باید محیطی جذاب برای سرمایهگذاران ایجاد کند، قواعد منصفانهای تعیین کند و به یک وضعیت برد-برد برسد، نه اینکه توافق را بهاجبار تحمیل کند یا باجخواهی کند.»
این موضعگیری نشان میدهد که بر خلاف ادعای کاخ سفید مبنی بر قریبالوقوع بودن توافق، همچنان ابهاماتی جدی وجود دارد. شرکت بایتدنس نیز تنها بیانیهای کلی صادر کرده و به تمدید مهلتی که ترامپ برای تنظیم توافق در آمریکا اعطا کرده است اشاره نموده.
جمعبندی
