قیمت خودروهای داخلی در یک ماه چقدر افزایش یافت؟
بررسی قیمت ۱۸ خودروی پرتقاضای داخلی در فاصله ۶ مهر تا ۶ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد تمام مدل‌های بررسی‌شده افزایش قیمت داشته‌اند. میزان رشد قیمت‌ها از ۲۷۵ میلیون تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان متغیر بوده است.
در این میان، پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما با افزایش یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی بیشترین رشد را ثبت کرده است. ری‌را با یک میلیارد تومان و دنا پلاس اتوماتیک با ۹۰۰ میلیون تومان افزایش قیمت در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
البته روند معاملات روزانه یکسان نبوده است؛ برای مثال، اطلس G حدود ۲۵ میلیون تومان و کوییک S حدود ۲۰ میلیون تومان گران‌تر شده‌اند، درحالی‌که پژو ۲۰۷ اتوماتیک ۱۰۰ میلیون تومان و شاهین G حدود ۲۵ میلیون تومان کاهش قیمت داشته‌اند. این ارقام مربوط به قیمت‌های پیشنهادی و معاملات بازار آزاد هستند و ممکن است با توجه به شرایط معامله تغییر کنند.
افت تولید خودروهای سواری در هفت‌ماهه نخست سال
کاهش تولید یکی از عوامل مهم محدود شدن عرضه خودرو در بازار است. طبق آمار اعلام‌شده در گزارش، تولید خودروهای سواری در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با افت حدود ۲۰۵ هزار دستگاهی به نزدیک ۳۵۰ هزار دستگاه رسیده است. در بخش وانت و کامیون نیز کاهش تولید گزارش شده است.
محدودیت تأمین قطعات و مواد اولیه، مشکلات لجستیکی و دشواری‌های مالی خودروسازان از جمله عواملی هستند که بر روند تولید اثر گذاشته‌اند.
معاون صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت نیز از اعمال تحریم‌های ثانویه علیه صنعت خودرو خبر داده است. به گفته او، این محدودیت‌ها تأمین قطعات، تأمین مالی و گردش نقدینگی شرکت‌ها را دشوارتر کرده‌اند.
همچنین برای بررسی مشکلات این صنعت، کمیته بحران خودرو تشکیل شده و قرار است جلسات هفتگی آن با محورهایی مانند هزینه تولید، قیمت‌گذاری و مشکلات ناشی از تحریم‌ها برگزار شود.
وزارت صمت به دنبال بررسی شیوه جدید قیمت‌گذاری است
در حال حاضر، قیمت‌گذاری خودرو بر اساس سازوکار تعیین‌شده از سوی شورای رقابت انجام می‌شود و هزینه تمام‌شده تولید یکی از مبانی محاسبه قیمت‌هاست.
با افزایش هزینه‌های تولید، این پرسش مطرح شده که آیا باید هزینه‌های جدید از طریق افزایش قیمت به خریداران منتقل شود یا خودروسازان باید با مدیریت منابع و کاهش هزینه‌ها، قیمت تمام‌شده محصولات را کنترل کنند.
معاون وزیر صمت اعلام کرده است که مطالعاتی برای تدوین چارچوب جدید قیمت‌گذاری انجام شده و این موضوع در کمیته بحران صنعت خودرو نیز بررسی می‌شود. او همچنین از دخالت یا نظارت حدود ۲۹ دستگاه و مجموعه در صنعت خودرو سخن گفته و هماهنگی میان آن‌ها را برای اجرای سیاست‌های منسجم ضروری دانسته است.
تغییر تعرفه واردات چه اثری بر قیمت خودرو دارد؟
یکی دیگر از موضوعات اثرگذار بر بازار، بحث افزایش حقوق ورودی خودروهای بنزینی و هیبریدی به حداقل ۱۰۰ درصد برای سال ۱۴۰۵ است. این موضوع در حد یک سیاست مطرح‌شده و بررسی‌شده در گزارش است و نباید آن را به‌عنوان تعرفه نهایی و قطعی همه خودروها در نظر گرفت.
بابک صدرایی، کارشناس بازار خودرو، معتقد است افزایش تعرفه واردات می‌تواند قیمت خودروهای خارجی را بالا ببرد و به‌صورت غیرمستقیم بر قیمت خودروهای داخلی و مونتاژی نیز اثر بگذارد.
در مجلس نیز درباره تغییر تعرفه‌ها و ضرورت افزایش رقابت در بازار بحث شده است. مصطفی پوردهقان اردکان، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن، با اشاره به سهم بالای دو خودروساز بزرگ در تولید کشور، انحصار را یکی از مسائل ساختاری این بازار دانسته است.
او به سیاست‌های تعرفه‌ای موردنظر مجلس در سال گذشته اشاره کرده است:
| گروه خودرو | تعرفه مورد اشاره در سیاست‌های قبلی |
|---|---|
| خودروهای برقی | ۴ درصد |
| خودروهای پلاگین‌هیبرید | ۱۵ درصد |
| خودروهای اقتصادی بنزینی با حجم موتور کمتر از ۱۵۰۰ سی‌سی | ۲۰ درصد |
| خودروهای لوکس با حجم موتور بالاتر از ۲۵۰۰ سی‌سی | ۱۸۰ درصد |
این ارقام مربوط به سیاست‌های تعرفه‌ای مورد اشاره در اظهارات نماینده مجلس است و نباید با تعرفه قطعی و اجرایی سال ۱۴۰۵ برای تمام خودروها یکسان تلقی شود.
پوردهقان همچنین واردات خودروهای نو و کارکرده با حداکثر پنج سال عمر را از راهکارهای افزایش تنوع و رقابت در بازار دانسته است. با این حال، اثر واقعی واردات بر قیمت‌ها به میزان ورود خودرو، هزینه‌های گمرکی و شرایط عرضه بستگی دارد.
پیش‌فروش خودرو برای تحویل در سال ۱۴۰۷
تأمین منابع مالی خودروسازان نیز به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز بازار تبدیل شده است. در گزارش به آغاز ثبت‌نام یکی از خودروسازان برای تحویل خودرو در سال ۱۴۰۷ اشاره شده که در قالب طرح مشارکت در تولید، حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان از متقاضی دریافت می‌کند.
چنین طرح‌هایی می‌توانند بخشی از منابع مالی موردنیاز شرکت‌های خودروساز را تأمین کنند؛ اما برای خریداران، بررسی دقیق شرایط قرارداد اهمیت زیادی دارد. زمان تحویل، نحوه تعیین قیمت نهایی، شرایط مشارکت و تعهدات شرکت از جمله مواردی هستند که پیش از ثبت‌نام باید مشخص باشند.
آینده بازار خودرو به چه عواملی بستگی دارد؟
مجموع تحولات نشان می‌دهد بازار خودرو در آبان ۱۴۰۵ هم‌زمان تحت تأثیر چند عامل قرار دارد: افزایش هزینه‌های تولید، نوسانات ارزی، کاهش تولید، محدودیت تأمین قطعات و ابهام درباره سیاست‌های وارداتی و قیمت‌گذاری.
در چنین شرایطی، صرف افزایش یا کاهش قیمت روزانه یک خودرو نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت بازار ارائه دهد. برای ارزیابی روند آینده باید میزان تولید و تحویل خودروسازان، حجم واردات و تصمیم‌های نهایی درباره تعرفه‌ها و قیمت‌گذاری را نیز دنبال کرد.
جمع‌بندی
قیمت ۱۸ خودروی پرتقاضای داخلی در فاصله ۶ مهر تا ۶ آبان ۱۴۰۵ افزایش یافته و هم‌زمان تولید خودروهای سواری در هفت‌ماهه نخست سال حدود ۲۰۵ هزار دستگاه کاهش داشته است. از سوی دیگر، احتمال تغییر تعرفه واردات و بررسی چارچوب جدید قیمت‌گذاری می‌تواند بر هزینه خرید خودرو اثر بگذارد.
با این حال، هنوز نمی‌توان از این تحولات نتیجه گرفت که قیمت همه خودروها در ماه‌های آینده الزاماً افزایش خواهد یافت. مسیر بازار به تصمیم‌های اجرایی دولت، وضعیت تولید و میزان عرضه خودروهای وارداتی وابسته است.
