کمیسیون اروپا در حال آمادهسازی طرحی جدید برای محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی است. این پیشنهاد که پس از بررسیهای کارشناسی تدوین شده، با هدف افزایش امنیت آنلاین کودکان و کاهش آسیبهای ناشی از استفاده زودهنگام از پلتفرمهای اجتماعی ارائه خواهد شد و میتواند یکی از مهمترین قوانین اتحادیه اروپا در حوزه حفاظت از کودکان در فضای دیجیتال باشد.
اتحادیه اروپا چه برنامهای دارد؟
بر اساس اعلام اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، این نهاد قصد دارد پس از پایان تابستان، پیشنهاد رسمی خود را برای اعمال محدودیتهای سنی در استفاده از شبکههای اجتماعی ارائه کند.
این طرح بر پایه توصیههای یک گروه مستقل از کارشناسان تهیه شده و هدف آن ایجاد محیطی ایمنتر برای کودکان در فضای آنلاین است.
محدودیتها شامل چه گروههای سنی میشود؟
طبق پیشنهاد اولیه، دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی بهصورت مرحلهای و متناسب با سن آنها تنظیم خواهد شد.
مهمترین پیشنهادهای مطرحشده عبارتاند از:
- کودکان زیر ۳ سال نباید در معرض صفحهنمایش قرار بگیرند.
- کودکان زیر ۱۳ سال تنها با نظارت والدین و بهصورت محدود بتوانند از شبکههای اجتماعی استفاده کنند.
- نوجوانان با افزایش سن، بهتدریج به پلتفرمهایی که استانداردهای ایمنی را رعایت میکنند دسترسی بیشتری داشته باشند.
- مسئولیت اصلی حفاظت از کودکان بر عهده شرکتهای فناوری باشد، نه خانوادهها.
ابزار تأیید سن نیز در راه است
کمیسیون اروپا همزمان در حال توسعه یک سامانه تأیید سن کاربران است تا پلتفرمها بتوانند بدون جمعآوری اطلاعات غیرضروری، سن واقعی کاربران را بررسی کنند.
هدف از این ابزار، جلوگیری از دسترسی کودکان به خدمات نامناسب و در عین حال حفظ حریم خصوصی کاربران عنوان شده است.
این پیشنهاد در حالی مطرح میشود که کمیسیون اروپا طی روزهای اخیر نیز متا را به دلیل استفاده از قابلیتهایی مانند اسکرول بیپایان (Infinite Scroll) و پخش خودکار ویدئوها (Autoplay) که میتوانند رفتار اعتیادآور ایجاد کنند، مورد انتقاد قرار داده است.
اتحادیه اروپا معتقد است طراحی برخی شبکههای اجتماعی میتواند سلامت روان کودکان و نوجوانان را به خطر بیندازد و شرکتهای فناوری باید مسئولیت بیشتری در این زمینه بپذیرند.
این طرح چه زمانی اجرا میشود؟
در حال حاضر، این پیشنهاد هنوز به قانون تبدیل نشده است. کمیسیون اروپا اعلام کرده نسخه رسمی آن را پس از پایان تابستان و احتمالاً در سخنرانی وضعیت اتحادیه اروپا (State of the Union) در ماه سپتامبر ارائه خواهد کرد.
پس از آن، این طرح باید مراحل بررسی و تصویب در نهادهای قانونگذاری اتحادیه اروپا را طی کند.
جدول خلاصه طرح پیشنهادی
| موضوع | جزئیات |
|---|---|
| ارائهدهنده | کمیسیون اروپا |
| هدف | افزایش امنیت کودکان در فضای آنلاین |
| محدودیت پیشنهادی | دسترسی محدود افراد زیر ۱۳ سال به شبکههای اجتماعی |
| ابزار جدید | سامانه تأیید سن کاربران |
| وضعیت | در مرحله پیشنهاد |
طرح جدید کمیسیون اروپا نشان میدهد رویکرد قانونگذاران نسبت به شبکههای اجتماعی در حال تغییر است. در سالهای گذشته تمرکز قوانین بیشتر بر حذف محتوای غیرقانونی و افزایش شفافیت پلتفرمها بود، اما اکنون حفاظت از کودکان و نوجوانان به یکی از اولویتهای اصلی تبدیل شده است.
یکی از نکات مهم این پیشنهاد، انتقال مسئولیت از خانوادهها به شرکتهای فناوری است. کمیسیون اروپا معتقد است پلتفرمها باید خدمات خود را بهگونهای طراحی کنند که بهصورت پیشفرض برای کودکان ایمن باشند و صرفاً به ابزارهای کنترل والدین اکتفا نکنند. این رویکرد میتواند شرکتهایی مانند متا، تیکتاک، اسنپچت و ایکس را مجبور به ایجاد تغییرات اساسی در نحوه طراحی الگوریتمها و قابلیتهای خود کند.
البته اجرای چنین طرحی با چالشهایی نیز همراه خواهد بود. مهمترین مسئله، ایجاد سامانهای مطمئن برای احراز سن کاربران بدون نقض حریم خصوصی است. همچنین برخی کارشناسان هشدار دادهاند که اعمال محدودیتهای سنی بهتنهایی نمیتواند تمام مشکلات فضای مجازی را حل کند و آموزش سواد دیجیتال برای خانوادهها و کودکان نیز اهمیت زیادی دارد.
اگر این قانون تصویب شود، احتمال دارد سایر کشورها نیز از الگوی اتحادیه اروپا پیروی کنند و محدودیتهای مشابهی را برای استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی در نظر بگیرند.
آنچه کاربران باید بدانند
این طرح هنوز به قانون تبدیل نشده و فعلاً تغییری در نحوه استفاده کاربران از شبکههای اجتماعی ایجاد نمیکند. در صورت تصویب، احتمالاً شرکتهای فناوری موظف خواهند شد ابزارهای دقیقتری برای احراز سن و محافظت از کودکان ارائه دهند.
سوالات متداول
آیا اتحادیه اروپا قصد دارد شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع کند؟
خیر. پیشنهاد فعلی بیشتر بر محدودیت مرحلهای و متناسب با سن تمرکز دارد، نه ممنوعیت کامل.
این قانون چه کسانی را شامل میشود؟
طبق پیشنهاد اولیه، بیشترین محدودیت برای کودکان زیر ۱۳ سال در نظر گرفته شده است.
آیا این قانون هماکنون اجرا میشود؟
خیر. این طرح هنوز در مرحله پیشنهاد قرار دارد و باید مراحل قانونی تصویب را طی کند.
هدف از ابزار تأیید سن چیست؟
این ابزار برای اطمینان از سن واقعی کاربران و جلوگیری از دسترسی کودکان به خدمات نامناسب طراحی میشود.
جمعبندی
کمیسیون اروپا با هدف افزایش امنیت کودکان در فضای آنلاین، در حال تدوین طرحی برای محدود کردن دسترسی افراد کمسنوسال به شبکههای اجتماعی است. این پیشنهاد علاوه بر محدودیتهای سنی، شرکتهای فناوری را نیز ملزم میکند مسئولیت بیشتری در حفاظت از کاربران خردسال بر عهده بگیرند. در صورت تصویب، این قانون میتواند به یکی از مهمترین مقررات حوزه فضای مجازی در اروپا تبدیل شود.
منابع:
- GSMArena
- Reuters
- Associated Press (AP)
