فناوری بومی OTS: ایران یک گام تا تکمیل منظومه فضایی با کوثر 1.7
ایران با اعلام موفقیت در پرتاب سه فروند از شش ماهواره برنامهریزی شده، گام بلندی به سوی استقرار یک منظومه ماهوارهای بومی برداشته است. همزمان با این موفقیتها، شرکت دانشبنیان مجری پروژه، بر روی توسعه فناوری حیاتی «انتقال مداری ماهواره» (OTS) متمرکز شده است که قرار است ظرف یک سال آینده، استقرار ماهوارهها در مدار را به صورت خودکار و مستقل میسر سازد و کشور را به سطح جدیدی از قابلیتهای فضایی برساند.
دکتر حسین شهرابی، مدیرعامل این مجموعه، تأکید کرد که با رفع محدودیتهای فنی مشاهده در شب، ماهواره «کوثر» قابلیت ارسال تصاویر با دقت بالا را کسب خواهد کرد و این امر به معنای ورود رسمی منظومه فضایی کشور به فاز عملیاتی است.
قانون «تولید بار اول»؛ اهرم فشار برای شتابدهی فضایی
دکتر شهرابی در گفتوگو با ایسنا اعلام کرد که پروژههای این شرکت تحت حمایت قانون «جهش تولید دانشبنیان» و در قالب پروژههای تولید بار اول قرار گرفتهاند. این مجوزها، که با همکاری سازمان فضایی کشور صادر میشوند، زمینه را برای تجاریسازی و اجرای قراردادهای عملیاتی فراهم میآورد.
این برنامه اولیه شامل استقرار شش ماهواره به عنوان نقطه شروع توسعه منظومه است که سه فروند آن با موفقیت به فضا پرتاب شدهاند. اما چالش اصلی پیش رو، همانند منظومههای بزرگی چون استارلینک، چیدمان دقیق ماهوارهها در مدار نهایی از طریق فرآیند انتقال مداری است.
نوآوری OTS: ماهوارهای که ماهواره دیگر را سر جای خود مینشاند
ابتکار کلیدی این پروژه، بومیسازی سامانهای با عنوان Orbital Transfer Satellite (OTS) است. در این رویکرد نوآورانه، برخلاف روشهای مرسوم که نیازمند استفاده از سرویسهای تخصصی خارجی برای چیدمان هستند، ابزار انتقال مداری خود به عنوان یک ماهواره عملیاتی وارد مدار میشود.
نقطه عطف این طرح، نقش ماهواره کوثر ۱.۷ است. این ماهواره که مجهز به سامانه پیشران پیشرفته است، نه تنها موقعیت مداری خود را تنظیم میکند، بلکه ماهواره کوثر ۱.۶ را نیز از طریق اتصال فیزیکی و هدایت، به موقعیت نهایی طراحی شده منتقل خواهد کرد. به عبارت دیگر، سامانه OTS در ایران، هم نقش چیدماندهنده را دارد و هم یک دارایی عملیاتی محسوب میشود.
توسعه سامانه پیشران OTS از پنج سال پیش آغاز شده و پس از حدود ۳۰ تست موفق، تیم فنی در حال نهاییسازی تثبیت نرخ مصرف سوخت و اندازهگیری دقیق نیروی رانش است تا این فناوری حیاتی در پرتاب بعدی (حدود یک سال آینده) عملیاتی شود.
از کشاورزی دقیق تا ایستگاههای جیبی: تمرکز بر کاربردهای پاییندستی
تأکید این شرکت بر توسعه زنجیره ارزش و بازارهای پاییندستی است. دادههای حاصل از منظومه ماهوارهای توسعه یافته، کاربردهای گستردهای در حوزههایی چون کشاورزی دقیق، سنجش از دور، اینترنت اشیاء (IoT) و پایانههای زمینی خواهند داشت.
در بخش زیرساختهای زمینی، این شرکت موفق به طراحی و ساخت دو نوع ایستگاه شده است: ایستگاههای «چمدانی» با کاربری ارسال و دریافت داده، و ایستگاههای «جیبی» که قابلیت حمل داشته و برای دریافت دادههای ماهوارهای در مقیاس کوچک طراحی شدهاند و قرار است بهصورت انبوه تولید شوند.
آخرین وضعیت کوثر: رفع نقص دید در شب برای عملیاتی شدن
در رابطه با عملکرد ماهوارههای در مدار، دکتر شهرابی تأیید کرد که ارتباطات و تأمین انرژی در وضعیت پایدار قرار دارد. تنها گلوگاه باقیمانده، دقت نشانهروی ماهواره به سمت زمین در شرایط شب است. تیم فنی در حال جایگزینی سنسور معیوب با سامانه رزرو هستند تا با برطرف شدن این اختلال، قابلیت تصویربرداری با دقت بالا در هر زمان فراهم شده و منظومه وارد فاز بهرهبرداری کامل شود.
معاون علمی رئیسجمهور، حسین افشین، نیز در بازدید خود بر نقش حیاتی صنعت فضایی در اقتدار ملی و اقتصاد دانشبنیان تأکید و از نهایی شدن قراردادهای تولید ماهوارههای کوثر ۱.۶ و ۱.۷ با حمایت معاونت علمی خبر داد.
