قاضی آمریکایی گوگل را مجبور کرد نصب اپاستورهای رقیب را آسانتر کند

یک قاضی فدرال آمریکا به گوگل دستور داده موانعی را که نصب فروشگاههای اپلیکیشن رقیب در اندروید را دشوار میکنند، حذف کند. این تصمیم در ادامه پرونده ضدانحصار Epic Games علیه گوگل صادر شده و گوگل باید جستوجو و نصب فروشگاههای شخص ثالث را در Google Play سادهتر کند.
گوگل باید نصب فروشگاههای رقیب را سادهتر کند
قاضی جیمز دوناتو از دادگاه فدرال منطقه شمالی کالیفرنیا، اقدامات فعلی گوگل برای دسترسی کاربران به فروشگاههای اپلیکیشن رقیب را کافی ندانسته است. این دستور پس از آن صادر شد که در جلسه بررسی نحوه اجرای احکام قبلی، Epic Games نشان داد کاربران همچنان برای پیدا کردن و نصب فروشگاههای جایگزین با مراحل و هشدارهای غیرضروری مواجه هستند.
به اعتقاد دادگاه، این مراحل اضافه نوعی اصطکاک ضد رقابتی ایجاد میکنند؛ یعنی کاربر بهجای اینکه مستقیماً به فروشگاه موردنظر برسد، با پیامها، دکمههای اضافه و مسیرهای غیرمستقیم مواجه میشود که میتوانند او را از نصب فروشگاه رقیب منصرف کنند.
قاضی به گوگل تنها یک هفته فرصت داده تا تغییرات موردنظر را اعمال کند؛ موضوعی که نشان میدهد دادگاه این بار انتظار اجرای سریع اصلاحات را دارد.
جستوجوی فروشگاههای رقیب در Google Play باید نتیجه مرتبط نشان دهد
یکی از ایرادهای مطرحشده مربوط به قابلیت جستوجوی Google Play است.
طبق گزارش جلسه دادگاه، جستوجویی مانند «store for apps» لزوماً فروشگاههای اپلیکیشن رقیب را به کاربر نشان نمیدهد و حتی ممکن است نتایج نامرتبطی مانند فروشگاههای فیزیکی را نمایش دهد.
دادگاه از گوگل خواسته این وضعیت را اصلاح کند تا وقتی کاربر به دنبال یک فروشگاه اپلیکیشن است، نتایج مرتبط با همین هدف را مشاهده کند. به این ترتیب، فروشگاههای شخص ثالث نباید صرفاً به دلیل اینکه رقیب Google Play هستند، در نتایج جستوجو عملاً از دسترس کاربر دور بمانند.
دکمه «View» و هشدارهای اضافه هم حذف میشوند
یکی دیگر از موارد مورد اعتراض، وجود یک مرحله اضافی پیش از نصب فروشگاه رقیب است.
در نمونهای که Epic Games در دادگاه ارائه کرد، کاربر برای رسیدن به گزینه Install ابتدا باید روی دکمه View کلیک میکرد. قاضی این مسیر را غیرضروری دانسته و از گوگل خواسته مراحل اضافی میان انتخاب فروشگاه و نصب آن را حذف کند.
همچنین برخی بنرها و هشدارهای موجود در Google Play بهجای آنکه کاربر را مستقیماً به صفحه فروشگاه موردنظر برسانند، او را به مسیرهای دیگری هدایت میکنند. دادگاه خواستار حذف چنین موانعی شده است.
Aptoide نخستین رقیب واقعی Google Play شد
این حکم در شرایطی صادر شده که گوگل بهتازگی امکان حضور فروشگاههای اپلیکیشن شخص ثالث را در نسخه آمریکایی Google Play فراهم کرده است.
Aptoide Games نخستین فروشگاه رقیب است که از طریق برنامه جدید گوگل وارد Google Play شده و کاربران میتوانند آن را مستقیماً از فروشگاه رسمی گوگل نصب کنند. این اتفاق یکی از نتایج مهم تغییرات تحمیلشده به گوگل در پرونده ضدانحصار Epic Games محسوب میشود.
البته حضور فروشگاههای رقیب در Google Play به این معنا نیست که گوگل کنترل امنیتی خود را کاملاً کنار گذاشته است. Aptoide Games در قالب برنامه جدید گوگل وارد فروشگاه شده و نصب برنامهها همچنان با زیرساختهای امنیتی و فرایندهای Google Play همراه است.
ریشه این اختلاف به پرونده Epic Games برمیگردد
ماجرا به شکایت Epic Games علیه گوگل برمیگردد؛ پروندهای که Epic در آن استدلال کرد گوگل با کنترل اکوسیستم توزیع اپلیکیشنهای اندروید، موقعیت فروشگاه Google Play را بیش از حد تقویت کرده است.
در سال ۲۰۲۳، هیئت منصفه در پرونده به نفع Epic رأی داد و اقدامات گوگل را در بخشهایی از بازار توزیع اپلیکیشنهای اندرویدی ضدرقابتی تشخیص داد. پس از آن، قاضی دوناتو مجموعهای از اقدامات اصلاحی را برای تغییر نحوه فعالیت Google Play تعیین کرد.
در ادامه، این روند قضایی به الزام گوگل برای فراهمکردن دسترسی بیشتر فروشگاههای جایگزین به اکوسیستم اندروید منجر شد.
گوگل چرا با این تغییرات مشکل دارد؟
گوگل همواره بخش مهمی از محدودیتهای مربوط به نصب برنامهها و فروشگاههای شخص ثالث را با موضوع امنیت کاربران توجیه کرده است.
از نگاه گوگل، نصب برنامه از منابع خارج از Google Play میتواند خطر نصب بدافزار یا نرمافزارهای مخرب را افزایش دهد. به همین دلیل، هشدارها و مراحل تأیید اضافه میتوانند بهعنوان لایهای برای آگاهکردن کاربر از خطرات احتمالی مطرح شوند.
اما مسئله مورد بحث در این پرونده این است که آیا چنین هشدارهایی واقعاً برای حفاظت از کاربر ضروری هستند یا اینکه در عمل، دسترسی به رقبای Google Play را دشوار میکنند. قاضی دوناتو در بررسی اخیر، بخشهایی از این فرایند را نمونهای از مانعتراشی ضد رقابتی دانسته است.
نصب اپاستورهای رقیب چه تغییری میکند؟
تغییرات موردنظر دادگاه را میتوان بهصورت خلاصه اینگونه بیان کرد:
| وضعیت | رویکرد فعلی | تغییر مورد انتظار |
|---|---|---|
| جستوجوی فروشگاه رقیب | ممکن است نتایج نامرتبط نمایش داده شود | نمایش نتایج مرتبطتر |
| دسترسی به فروشگاه | برخی مسیرهای اضافه | دسترسی مستقیمتر |
| نصب فروشگاه | وجود مراحل اضافی مانند View | حذف مراحل غیرضروری |
| هشدارها و بنرها | برخی پیامها کاربر را به مسیر دیگری هدایت میکنند | حذف موانع گمراهکننده |
| فروشگاههای شخص ثالث | دسترسی محدودتر | رقابت آسانتر با Google Play |
آیا این تغییر فقط برای آمریکا است؟
تغییرات مورد بحث در این پرونده مستقیماً به احکام دادگاه آمریکا و نحوه فعالیت Google Play در این بازار مربوط میشود. بنابراین نباید تصور کرد که همین تغییرات بلافاصله در تمام نسخههای اندروید در سراسر جهان اعمال خواهند شد.
با این حال، اهمیت ماجرا فراتر از بازار آمریکا است؛ زیرا اگر مدل جدید توزیع اپلیکیشنها و فروشگاههای رقیب در آن بازار موفق باشد، میتواند بر نحوه طراحی سیاستهای گوگل برای سایر مناطق نیز اثر بگذارد.
گوگل همچنین برنامهای گستردهتر برای ثبت و شناسایی فروشگاههای اپلیکیشن شخص ثالث در اکوسیستم اندروید دارد که نشان میدهد مدل توزیع برنامه در این پلتفرم در حال تغییر است.
جمعبندی
قاضی آمریکایی جیمز دوناتو از گوگل خواسته موانع غیرضروری بر سر راه نصب اپاستورهای رقیب در اندروید را حذف کند. گوگل باید جستوجوی فروشگاههای شخص ثالث، دسترسی به صفحات آنها و فرایند نصب را سادهتر کند و هشدارها یا مراحل اضافی که میتوانند کاربر را از انتخاب فروشگاه رقیب منصرف کنند، کنار بگذارد. این تصمیم ادامه پرونده ضدانحصار Epic Games است و میتواند رقابت میان Google Play و فروشگاههای جایگزین را در اکوسیستم اندروید وارد مرحله تازهای کند.
منابع
- GSM Arena
- The Verge
- Android Authority
- The Next Web