اسپیس‌ایکس با توافق برای خرید مجوزهای فرکانسی در باند ۸۰۰ مگاهرتز، گام تازه‌ای برای گسترش سرویس ارتباط موبایلی استارلینک برداشته است. این شرکت می‌خواهد با ترکیب ماهواره‌های مدار پایین و زیرساخت‌های زمینی، شبکه‌ای ایجاد کند که علاوه بر مناطق دورافتاده، امکان اتصال تلفن‌های همراه در محیط‌های شهری و داخل ساختمان را نیز فراهم کند.
بر اساس گزارش منتشرشده در ۹ اکتبر ۲۰۲۶، توافق اسپیس‌ایکس با شرکت سرمایه‌گذاری Grain Management شامل خرید حداکثر ۱۴ مگاهرتز طیف فرکانسی جفت‌شده در باند ۸۰۰ مگاهرتز در سراسر ایالات متحده است. این معامله پس از دریافت تأییدیه‌های قانونی می‌تواند به استارلینک کمک کند تا در کنار خدمات ماهواره‌ای، به رقیبی مستقیم برای اپراتورهای بزرگی مانند AT&T، ورایزن و T-Mobile تبدیل شود.
چرا فرکانس ۸۰۰ مگاهرتز برای استارلینک اهمیت دارد؟
یکی از چالش‌های اصلی ارتباط ماهواره‌ای مستقیم با گوشی، ارائه پوشش قابل‌اعتماد در محیط‌هایی است که موانع فیزیکی می‌توانند کیفیت سیگنال را کاهش دهند. سیگنال‌های فرکانس پایین معمولاً برای پوشش مناطق وسیع و عبور از برخی موانع محیطی مناسب‌ترند؛ به همین دلیل، استفاده از باند ۸۰۰ مگاهرتز می‌تواند به بهبود ارتباط در داخل ساختمان‌ها و مناطق دارای پوشش ضعیف کمک کند.
اسپیس‌ایکس قصد دارد این طیف را در کنار طیف میانی ۲ گیگاهرتزی مورد استفاده استارلینک موبایل به کار بگیرد. در این ساختار، طیف ۲ گیگاهرتزی برای فراهم‌کردن ظرفیت بالاتر ارتباطی و فرکانس ۸۰۰ مگاهرتز برای تقویت پوشش در نظر گرفته شده است.
نکته مهم این است که بسیاری از گوشی‌های هوشمند امروزی از باند ۸۰۰ مگاهرتز پشتیبانی می‌کنند. بنابراین، استفاده از این فرکانس لزوماً به معنای نیاز کاربران به خرید گوشی‌های کاملاً جدید نیست؛ البته سازگاری نهایی به باندهای پشتیبانی‌شده در هر دستگاه و نحوه پیاده‌سازی شبکه بستگی خواهد داشت.
ترکیب ماهواره‌ها و تجهیزات زمینی برای پوشش گسترده‌تر
برنامه اسپیس‌ایکس تنها به ارسال سیگنال از فضا محدود نمی‌شود. این شرکت می‌خواهد شبکه ماهواره‌ای خود را با زیرساخت‌های زمینی، از جمله تجهیزات مخابراتی کوچک و ایستگاه‌های نصب‌شده روی برج‌ها و ساختمان‌ها، ترکیب کند.
چنین معماری‌ای می‌تواند به ایجاد شبکه‌ای یکپارچه کمک کند که در آن، ماهواره‌ها نقش مهمی در پوشش مناطق دورافتاده و نقاط فاقد زیرساخت متعارف داشته باشند و تجهیزات زمینی ظرفیت و کیفیت ارتباط را در مناطق پرتراکم یا محیط‌های داخلی تقویت کنند.
بااین‌حال، خرید فرکانس به‌تنهایی به معنای آماده‌شدن یک شبکه سراسری نیست. اسپیس‌ایکس برای اجرای این برنامه همچنان به تأییدیه‌های قانونی، توسعه تجهیزات زمینی، استقرار ماهواره‌های جدید و فراهم‌کردن ظرفیت کافی برای پاسخ‌گویی به تقاضای کاربران نیاز دارد.
مجوز استقرار ۱۵ هزار ماهواره جدید
برنامه گسترش استارلینک موبایل با توسعه منظومه ماهواره‌ای این شرکت نیز همراه شده است. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) با درخواست اسپیس‌ایکس برای استقرار ۱۵ هزار ماهواره نسل جدید مرتبط با این سرویس موافقت کرده است.
اسپیس‌ایکس اعلام کرده است که ماهواره‌های نسل جدید می‌توانند پهنای باندی بیش از ۱۰۰ برابر نسل فعلی ارائه دهند. این عدد، ادعای شرکت درباره ظرفیت نسل جدید است و عملکرد واقعی شبکه به تعداد ماهواره‌های مستقرشده، شرایط عملیاتی، طیف در دسترس و میزان استفاده کاربران بستگی خواهد داشت.
افزایش ظرفیت ماهواره‌ای در کنار دسترسی به طیف‌های فرکانسی جدید می‌تواند زمینه را برای ارائه خدمات ارتباطی گسترده‌تر فراهم کند؛ اما میزان سرعت، کیفیت و دسترس‌پذیری نهایی سرویس باید پس از توسعه و راه‌اندازی شبکه مشخص شود.
رقابت با اپراتورهای بزرگ آمریکا جدی‌تر می‌شود
ورود احتمالی استارلینک موبایل به بازار اپراتورهای سراسری می‌تواند رقابت در صنعت مخابرات آمریکا را وارد مرحله تازه‌ای کند. شرکت‌هایی مانند AT&T، ورایزن و T-Mobile سال‌هاست از شبکه‌های زمینی برای ارائه خدمات تلفن همراه استفاده می‌کنند و اسپیس‌ایکس می‌خواهد مزیت پوشش ماهواره‌ای را به این بازار اضافه کند.
این مزیت به‌ویژه در مناطق روستایی، جاده‌های دورافتاده و نقاطی اهمیت دارد که احداث یا توسعه دکل‌های مخابراتی در آن‌ها دشوار یا پرهزینه است. بااین‌حال، پوشش جغرافیایی گسترده‌تر لزوماً به معنای برتری در تمام شاخص‌ها نیست. ظرفیت شبکه، سرعت اینترنت، تأخیر ارتباطی، کیفیت پوشش داخل ساختمان و هزینه خدمات همچنان در رقابت میان اپراتورها تعیین‌کننده خواهند بود.
در همین حال، اپراتورهای بزرگ آمریکایی نیز در حال بررسی راهکارهای مشترک برای گسترش ارتباط ماهواره‌ای هستند. بنابراین، رقابت آینده فقط به توسعه ماهواره‌ها محدود نخواهد شد و دسترسی به طیف فرکانسی، همکاری‌های صنعتی و نحوه ترکیب شبکه‌های زمینی و فضایی نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند.
معامله هنوز به تأیید نهایی نیاز دارد
طیف فرکانسی مورد توافق، پیش‌تر در اختیار T-Mobile بود. این اپراتور در معامله‌ای با Grain Management، مجوزهای باند ۸۰۰ مگاهرتز را در ازای دریافت مجوزهای طیف ۶۰۰ مگاهرتز و ۲.۹ میلیارد دلار واگذار کرده بود. اکنون اسپیس‌ایکس برای خرید مجوزهای ۸۰۰ مگاهرتزی با Grain Management به توافق رسیده است.
تکمیل معامله به دریافت تأییدیه‌های قانونی مربوط نیاز دارد و جزئیات مالی توافق اسپیس‌ایکس و Grain Management به‌طور عمومی اعلام نشده است. در نتیجه، هنوز نمی‌توان زمان دقیق بهره‌برداری از این طیف یا تاریخ آغاز خدمات کامل استارلینک موبایل را مشخص کرد.
منابع:
- GSMArena
- Ars Technica
- MacRumors
