انفجار راکتور در نیروگاه هستهای چرنوبیل در آوریل ۱۹۸۶، یکی از بزرگترین فاجعههای ساخت بشر در تاریخ بود. پیامدهای آن حادثه تا شعاع ۳۰ کیلومتری اطراف سایت گسترش یافت و منطقه ممنوعه چرنوبیل (CEZ) امروزه حدود ۲,۶۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد. این منطقه یکی از رادیواکتیوترین نقاط زمین است که انسان به ندرت وارد آن میشود. اما در اینجا، اتفاق عجیبی رخ داده است.
حیوانات نمیتوانند تابلوهای هشدار را بخوانند و در غیاب تقریباً کامل فعالیت انسان، سایر اشکال حیات از آرامش نسبی بهره بردهاند. در یک مقاله جدید، تیمی از محققان حضور تعداد شگفتآوری از حیوانات بزرگ مانند اسبهای پرژوالسکی، گوزنهای اوراسیایی، سیاهگوشها و آهوها را ثبت کردهاند.
جزئیات مطالعه
تیمی از دانشمندان به رهبری سویتلانا کودرنکو، بومشناس از دانشگاه آلبرت لودویگ فرایبورگ آلمان، چندین سال را صرف مستندسازی حیات وحش در این مناطق کردهاند. در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱، آنها از تلههای تصویری برای مطالعه آمد و شد حیوانات در منطقه ممنوعه چرنوبیل، چهار منطقه حفاظت شده دیگر و دو پارک طبیعی استفاده کردند. در مجموع، آنها منطقهای به وسعت ۶۰,۰۰۰ کیلومتر مربع در شمال اوکراین را پوشش دادند.
محققان ۱۳ گونه جانوری را در سراسر منطقه مطالعه ثبت کردند: گوزن قرمز، گوزن اروپایی، گوزن شمالی، اسب پرژوالسکی، گراز وحشی، خرگوش اروپایی، روباه قرمز، سگ راکون، گورکن اروپایی، سمور، گرگ خاکستری، سیاهگوش اوراسیایی و خرس قهوهای. سگها و دامهای اهلی و همچنین برخی افراد نیز دیده شدند.
اکثریت قریب به اتفاق مشاهدهها (۱۹,۸۳۲ مورد از مجموع ۳۱,۲۰۰ مشاهده) در منطقه ممنوعه چرنوبیل رخ داده است. محققان توانستند با استفاده از دادههای تلههای تصویری، اشغال حیوانات را مدلسازی کنند و به این نتیجه برسند که تنوع حیوانات، اشغال و تشخیص آنها در منطقه چرنوبیل و منطقه حفاظت شده درولیانسکی بالاترین است.
دلایل و نتیجهگیری
محققان معتقدند ایجاد مناطق حفاظت شده به هم پیوسته، موزاییکی از زیستگاهها را ایجاد میکند که به اندازه کافی بزرگ است تا از حیوانات بزرگتر در بلندمدت حمایت کند. این تحقیق به طور مستقیم به بررسی اثرات تشعشعات بر روی این جمعیتها نپرداخته است. در عوض، آنها میخواستند ارزیابی کنند که وقتی انسان دیگر حضور ندارد، چه اتفاقی میافتد. نتایج آنها نشان میدهد کاهش فعالیت انسانی برای حیات وحش مفید است و مناطق حفاظت شده ارزش ایجاد و حفظ شدن را دارند. این تحقیق در مجله «Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences» منتشر شده است.
