ابوالحسن فیروزآبادی، دبیر پیشین شورای عالی فضای مجازی (۹۴ تا ۱۴۰۱)، در گفتوگو با خبرآنلاین جزئیات طرحی را فاش کرد که قرار بود میلیونها کاربر منتخب امکان دسترسی آزاد به اینترنت («سیمکارت سفید») داشته باشند اما با عدم همکاری دستگاههای ذیربط متوقف شد.
جزئیات طرح سیمکارت سفید
به گفته فیروزآبادی، حدود ۵ سال پیش در یک مصوبه رسمی، گروههای مشخصی برای استفاده از اینترنت بدون فیلترینگ پیشبینی شدند:
- دانشجویان: دسترسی کامل به یوتیوب و سایر پلتفرمها، هم در دانشگاه و هم روی سیمکارت شخصی.
- خبرنگاران: بین ۱۸ تا ۲۵ هزار نفر با امکان فعالیت آزاد در شبکههای اجتماعی.
- دارندگان کارت بازرگانی: استفاده اقتصادی و ارتباطات بینالمللی بدون محدودیت.
- توریستها: دریافت سیمکارت سفید در بدو ورود به کشور.
برآورد شده بود مجموع مشمولان به حدود ۷ میلیون نفر برسد، اما این طرح در ابعاد پیشبینیشده هرگز اجرایی نشد. فیروزآبادی علت اصلی را عدم همکاری برخی دستگاهها عنوان کرد.
چرا طرح اجرا نشد؟
فیروزآبادی میگوید حتی در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه و جلسات مرکز ملی فضای مجازی، اتفاق نظر بر اجرای طرح وجود داشت، اما حمایت عملی لازم از سوی نهادهای مسئول صورت نگرفت، و پروژه «سیمکارت سفید» به مرحله عملیاتی نرسید.
اختیار رئیسجمهور در رفع فیلترینگ
وی در بخش دیگری از مصاحبه تأکید کرد که رئیسجمهور از اختیارات قانونی برای رفع فیلترینگ برخوردار است:
- ریاست بر شورای عالی امنیت ملی و شورای عالی فضای مجازی
- امکان اعمال نظر در شاک (شورای امنیت کشور) از طریق وزیر کشور
- قابلیت اجرایی مصوبات این شوراها
با این حال، به گفته او، مسعود پزشکیان تصمیم دارد رفع فیلترینگ را با اجماع و وفاق ملی پیش ببرد. فیروزآبادی همچنین گفت:
«سران سه قوه نیز موافق رفع فیلترینگ هستند و اگر اراده کنند، این اقدام قابل انجام است. حتی اگر شورا برای مسائل اقتصادی تشکیل شده باشد، بازکردن پلتفرمها بهدلیل اثر اقتصادی میتواند در دستور کار قرار گیرد.»
ماجرای تلگرام و شروط ایران
فیروزآبادی در ادامه به مذاکرات با تلگرام در دوران ریاستجمهوری حسن روحانی اشاره کرد:
- ایران خواستار تبعیت از قوانین جمهوری اسلامی، ایجاد نمایندگی در تهران، پاسخگویی رسمی، و ذخیرهسازی دادهها در داخل کشور بود.
- تلگرام تقریباً هیچیک از شروط اساسی را نپذیرفت.
- سختافزارهایی برای بهبود سرویس («کشینگ») به ایران فرستادند، اما اطلاعات در داخل کشور ذخیره نشد و پروژه متوقف شد.
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات، پیشتر گفته بود پاول دورف در سال ۹۴ یا ۹۵ به ایران آمد، اصول کلی تلگرام را اعلام کرد، و سرانجام با راهاندازی CDN و سرورها در ایران خدمات را ارائه داد، اما پس از اعمال فیلترینگ، همه تجهیزات جمعآوری و خارج شد.
