در حالی که طی هفتههای گذشته گزارشهایی از نهایی شدن توافق برای ادامه فعالیت تیکتاک در آمریکا منتشر شده بود، اظهارات اخیر مقامات چینی نشان میدهد که این پرونده هنوز بهطور کامل بسته نشده و همچنان ابهاماتی جدی در خصوص اجرای نهایی توافق وجود دارد.
بر اساس گزارشهایی که اندکی پیش از کریسمس منتشر شد، پس از نزدیک به یک سال مذاکره، مدیران تیکتاک به کارکنان آمریکایی خود اطلاع دادهاند که توافقی برای فروش عملیات تیکتاک در آمریکا به یک کنسرسیوم به رهبری شرکت اوراکل امضا شده است؛ توافقی که به این پلتفرم اجازه میدهد به فعالیت خود در ایالات متحده ادامه دهد. گفته میشود این توافق قرار است از ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شود.
تیکتاک از نظر فنی از ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵ و در چارچوب قانون مصوب سنای آمریکا با عنوان «قانون حفاظت از آمریکاییها در برابر اپلیکیشنهای تحت کنترل دشمنان خارجی» ممنوع شده بود. با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روز آغاز به کار خود در ۲۰ ژانویه، با صدور یک فرمان اجرایی اجرای این قانون را به حالت تعلیق درآورد تا فرصت مذاکره مجدد فراهم شود. ترامپ در ادامه چهار بار دیگر نیز با فرمانهای اجرایی مشابه، اجرای این قانون را به تعویق انداخت.
در ماه سپتامبر، ترامپ و تیم او حتی در یک نشست خبری اعلام کردند که تیکتاک در آمریکا «نجات داده شده» و پیشنهاد قابل قبولی به مقامات چینی ارائه شده است. با این حال، در آن مقطع هیچ واکنش رسمی از سوی دولت چین منتشر نشد و تا ماه دسامبر نیز نشانهای از نهایی شدن توافق دیده نمیشد.
با وجود این، درست پیش از کریسمس، مدیرعامل تیکتاک، شو زی چو، در ایمیلی به کارکنان از نهایی شدن توافق خبر داد؛ موضوعی که باعث شد بسیاری تصور کنند پرونده طولانی تیکتاک در آمریکا به پایان رسیده است.
اما واکنش رسانههای دولتی چین تصویر متفاوتی ارائه میدهد. روز ۲۵ دسامبر، روزنامه China Daily به نقل از موضع رسمی دولت چین اعلام کرد:
«دولت چین امیدوار است طرفهای مرتبط بتوانند راهحلی درباره تیکتاک پیدا کنند که با قوانین و مقررات چین سازگار باشد و توازن منافع را برقرار کند.»
این اظهارنظر نشان میدهد که از دید پکن، توافق هنوز قطعی نشده است. سخنگوی دولت چین همچنین تأکید کرده که بر اساس گفتوگوی سران دو کشور، تیمهای اقتصادی و تجاری چین و آمریکا به یک چارچوب کلی برای حل مسئله تیکتاک از طریق همکاری، احترام متقابل و مشورت برابر دست یافتهاند، اما اجرای آن منوط به پایبندی طرف آمریکایی به تعهدات خود است.
در ادامه، دولت چین از آمریکا خواسته است محیطی عادلانه، شفاف، باز و غیرتبعیضآمیز برای فعالیت شرکتهای چینی در ایالات متحده فراهم کند تا روابط اقتصادی و تجاری دو کشور بهصورت پایدار ادامه یابد.
این مواضع نشان میدهد که پکن همچنان نسبت به فشار آمریکا برای فروش اجباری یک شرکت چینی رضایت کامل ندارد و بهدنبال تضمینهایی است تا چنین شرایطی در آینده تکرار نشود. از سوی دیگر، شرکت بایتدنس، مالک تیکتاک، تاکنون هیچ بیانیه رسمی درباره نهایی شدن این توافق منتشر نکرده است.
در نتیجه، اگرچه تصور میشد پرونده طولانی و پرحاشیه تیکتاک در آمریکا ــ که ریشه آن به فرمان اجرایی اولیه ترامپ در سال ۲۰۲۰ بازمیگردد ــ به پایان خود نزدیک شده، اما اظهارات اخیر مقامات چینی نشان میدهد که همچنان احتمال تمدید دوباره مهلتها یا حتی اجرای ممنوعیت تیکتاک پس از پایان آخرین تعلیق در ۲۳ ژانویه وجود دارد.
هرچند هنوز نمیتوان با قطعیت از وقوع چنین سناریویی سخن گفت، اما بر اساس مواضع رسمی منتشرشده، به نظر میرسد مسیر رسیدن به یک توافق نهایی، همچنان با تردیدها و چالشهایی همراه است.
