برای سالها، به نظر میرسید تسلا فراتر از قواعد صنعت خودروسازی عمل میکند. اما نتایج مالی این شرکت در سهماهه دوم سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که غول خودروهای الکتریکی اکنون با واقعیتهای دشوارتری روبروست. فروش کاهش یافته، سود در حال افت است و بهوضوح مشخص است که تنوع فعلی محصولات تسلا دیگر برای حفظ روند رشد شگفتانگیز آن کافی نیست.
افت درآمد و کاهش شدید سود عملیاتی
آمار منتشر شده تصویر روشنی از چالشهای پیشرو ترسیم میکند. تسلا در این دوره درآمدی برابر با ۲۲.۴۹۶ میلیارد دلار گزارش کرده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۱۲ درصد کاهش یافته است. درآمد بخش خودرویی این شرکت حتی افت بیشتری داشته و با کاهش ۱۶ درصدی به ۱۶.۷ میلیارد دلار رسیده است. در مجموع، تسلا در سراسر جهان ۳۸۴ هزار دستگاه خودرو تحویل داده که نسبت به سهماهه دوم ۲۰۲۴، ۱۳.۵ درصد افت را نشان میدهد.
این افت عملکرد صرفاً یک نوسان مقطعی نیست؛ چراکه سهماهه نخست سال نیز با کاهش مشابهی همراه بود و این موضوع حاکی از یک روند نگرانکننده برای شناختهشدهترین برند خودروی الکتریکی جهان است. درآمد عملیاتی (سود حاصل از فعالیت اصلی) نیز با افت ۴۲ درصدی به پایینترین سطح خود رسیده است.
تخفیفها و مشوقها؛ دو لبه تیغ
یکی از عوامل اصلی این کاهش سود، کاهش درآمد به ازای فروش هر خودرو است. برای حفظ فروش، تسلا بهشدت به تخفیفها و مشوقهایی چون اشتراک رایگان نرمافزار رانندگی خودکار (نسخه Supervised)، شارژ رایگان در ایستگاههای Supercharger و همچنین شرایط مالی جذاب متکی شده است. این اقدامات اگرچه باعث افزایش فروش میشود، اما مستقیماً سوددهی را تحت تأثیر قرار میدهند.
کاهش شدید درآمد از اعتبارات زیستمحیطی
یکی دیگر از مشکلات تسلا، افت درآمد حاصل از فروش اعتبارات زیستمحیطی است. این شرکت برای سالها میلیاردها دلار از فروش این اعتبارات به خودروسازانی که استانداردهای آلایندگی را رعایت نمیکردند، درآمد داشت. اما در سهماهه اخیر، این رقم تقریباً به نصف کاهش یافته و به ۴۳۹ میلیون دلار رسیده است. با توجه به تغییرات احتمالی در قوانین فدرال مرتبط با آلایندگی، این منبع درآمد قابلاتکا نیز در آستانه خشک شدن قرار دارد.
مشکلات بیرونی و داخلی همزمان
تسلا در گزارش خود به «شرایط نامطمئن اقتصاد کلان» اشاره کرده است؛ عبارتی دیپلماتیک برای توصیف ناپایداری اقتصادی و تعرفههای تجاری متغیر که فعالیت شرکت را با چالش مواجه کرده است.
در کنار این مشکلات خارجی، برخی از زخمهای تسلا خودزدهاند. خط تولید فعلی خودروها دیگر جذابیت سابق را ندارد. مدلهای محبوب Model 3 و Model Y اکنون در بازار پررقابت، در برابر رقبای پیشرفتهتر و ارزانتر چینی به سختی نفس میکشند. همچنین، Cybertruck که با تبلیغات گسترده همراه بود، نتوانست به موفقیت تجاری گسترده دست پیدا کند و تسلا همچنان به مدلهای قدیمی برای حفظ برند خود متکی مانده است.
روزنه امید؛ خودروی اقتصادی جدید
با وجود تمام این آمار ناامیدکننده، نقطه امیدی در دل گزارش مالی پنهان شده است. تسلا اعلام کرده که در ماه ژوئن، اولین نمونههای تولیدی از یک خودروی الکتریکی جدید و اقتصادیتر را تکمیل کرده است. این محصول که مدتهاست در دست توسعه است و با تأخیرهای متعدد مواجه شده، بالاخره قرار است در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ وارد فاز تولید انبوه شود.
این خودروی جدید برای آینده تسلا نقشی حیاتی خواهد داشت؛ چراکه دوران رشد افسارگسیخته با مدلهای Model 3 و Y به پایان رسیده و شرکت اکنون بیش از هر زمان دیگری نیاز به مدلهای جدید و مقرونبهصرفه دارد.
حتی ذخایر نقدی شرکت نیز برای نخستینبار در سالهای اخیر کاهش یافته و با افتی ۲۰۰ میلیون دلاری به ۳۶.۸ میلیارد دلار رسیده است.
تسلا با گذار از دوران طلایی رشد خود، اکنون در تقاطع بحران و تحول قرار گرفته است. موفقیت خودروی اقتصادی جدید، شاید تنها امید این شرکت برای بازگشت به مسیر صعود باشد.
