کشف جدید: سطح ماه هنوز در حال ترک خوردن است و ماهلرزه رخ میدهد

مطالعهای جدید از سوی پژوهشگران تیم علوم سیارهای مؤسسه اسمیتسونین نشان میدهد فعالیتهای تکتونیکی ماه بسیار جدیدتر و گستردهتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. این تحقیق که نتایج آن در نشریه The Planetary Science Journal منتشر شده، از ایجاد نخستین نقشه جهانی از برآمدگیهای کوچک سطح ماه خبر میدهد؛ ساختارهایی که نشان میدهند پوسته ماه هنوز در حال جمع شدن است و امکان وقوع «ماهلرزه» وجود دارد.
کشف بیش از هزار ساختار جدید در سطح ماه
بر اساس این مطالعه، دانشمندان موزه ملی هوا و فضای اسمیتسونین موفق شدند نخستین نقشه جامع جهانی از برآمدگیهای کوچک موسوم به SMR را تهیه کنند. این ساختارها نوعی شکستگی یا برآمدگی تکتونیکی هستند که در دشتهای تاریک ماه دیده میشوند.
در جریان این نقشهبرداری، پژوهشگران موفق به شناسایی ۱,۱۱۴ برآمدگی جدید در سمت نزدیک ماه شدند. با این کشف، مجموع این ساختارهای شناختهشده به ۲,۶۳۴ مورد رسید.
تحلیلهای انجامشده نشان میدهد این ساختارها نسبتاً جوان هستند و بهطور متوسط حدود ۱۲۴ میلیون سال قدمت دارند. این سن تقریباً با دیگر گسلهای نسبتاً جدید ماه مطابقت دارد و نشان میدهد فعالیتهای تکتونیکی ماه در مقیاس زمانی زمینشناسی، همچنان ادامه داشته است.
کول نایپیور، زمینشناس و نویسنده اصلی این مطالعه از مرکز مطالعات زمین و سیارات اسمیتسونین، اعلام کرد این تحقیق «دیدگاهی کامل و جهانی از فعالیتهای تکتونیکی اخیر ماه» ارائه میدهد.
نشانههایی از انقباض تدریجی پوسته ماه
پژوهشگران دریافتند این برآمدگیها بر اثر همان نیروهای فشاری ایجاد شدهاند که پیشتر باعث شکلگیری ساختارهای بزرگتری به نام «اسکارپهای لوبیشکل» در سطح ماه شده بودند. این موضوع نشان میدهد همه این ساختارها منشأ تکتونیکی مشترکی دارند.
این یافته تأیید میکند که ماه بهتدریج در حال کوچکتر شدن است. این انقباض باعث ایجاد شکستگیهایی در سطح میشود که میتوانند منجر به وقوع ماهلرزه شوند.
احتمال افزایش خطرات لرزهای برای مأموریتهای آینده
یکی از مهمترین پیامدهای این کشف، احتمال گستردهتر بودن مناطق مستعد ماهلرزه است. از آنجا که این شکستگیها در بخشهای وسیعی از سطح ماه وجود دارند، خطر فعالیتهای لرزهای ممکن است بیشتر از برآوردهای قبلی باشد.
دانشمندان هشدار دادهاند که این موضوع میتواند برای مأموریتهای آینده فضایی اهمیت حیاتی داشته باشد. برای مثال، مأموریتهای برنامه ناسا مانند Artemis میتوانند از این اطلاعات برای انتخاب محلهای امنتر جهت فرود و استقرار تجهیزات استفاده کنند.
نویسنده اصلی این تحقیق تأکید کرده است که شناخت دقیق ساختارهای تکتونیکی ماه میتواند نقش کلیدی در موفقیت مأموریتهای آینده و کاهش خطرات احتمالی ایفا کند.
این کشف جدید نشان میدهد ماه، برخلاف تصور قبلی که آن را جرمی کاملاً غیرفعال میدانست، همچنان از نظر زمینشناسی پویا است و این موضوع میتواند تأثیر مستقیمی بر برنامههای آینده اکتشافات فضایی داشته باشد.




