چین در آستانه اجرای یکی از مهمترین اصلاحات صنعت خودروهای برقی قرار دارد. دولت این کشور مجموعهای از استانداردهای اجباری و سختگیرانه را برای افزایش ایمنی خودروهای الکتریکی تصویب کرده که از اول ژوئیه ۲۰۲۶ به اجرا درمیآیند. این مقررات جدید نهتنها خود خودرو، بلکه سیستم باتری آن را نیز هدف قرار دادهاند و میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر آینده بازار جهانی خودروهای برقی داشته باشند.
با توجه به اینکه تعداد خودروهای برقی و انرژی نو در چین تا پایان سال گذشته به حدود ۴۴ میلیون دستگاه رسیده است، نهادهای نظارتی این کشور به این نتیجه رسیدند که دستورالعملهای داوطلبانه دیگر پاسخگوی نیازهای ایمنی بازار نیست و باید قوانین الزامآور جایگزین آنها شوند.
رشد انفجاری بازار خودروهای برقی چین
بازار خودروهای انرژی نو در چین همچنان با سرعت بالایی در حال رشد است. بر اساس آمار انجمن خودروسازان چین، تنها در ماه مه ۲۰۲۶ بیش از ۱.۵۵ میلیون دستگاه خودرو تولید و حدود ۱.۴۹ میلیون دستگاه خودرو انرژی نو به فروش رسیده است.
این رشد چشمگیر باعث شده دولت چین توجه ویژهای به موضوع ایمنی باتریها، جلوگیری از آتشسوزی و حفاظت از سرنشینان و نیروهای امدادی داشته باشد.
کلید فیزیکی قطع برق؛ تغییر مهم در خودروهای برقی
یکی از مهمترین تغییرات در استاندارد جدید موسوم به GB18384-2025، الزام نصب یک مکانیزم فیزیکی «قطع برق با یک لمس» در داخل کابین خودرو است.
در بسیاری از خودروهای برقی فعلی، قطع مدارهای ولتاژ بالا در شرایط اضطراری عمدتاً از طریق نرمافزار انجام میشود. اما قانون جدید خودروسازان را ملزم میکند تا یک کلید یا سامانه فیزیکی مستقل در خودرو تعبیه کنند که راننده یا نیروهای امدادی بتوانند تنها با یک حرکت، سیستم ذخیرهسازی انرژی خودرو را از مدار خارج کنند.
هدف از این اقدام، افزایش ایمنی در تصادفهای شدید و تسهیل عملیات امداد و نجات است.
پایان هشدار پنجدقیقهای؛ باتری نباید آتش بگیرد
تحول بزرگتر در استاندارد GB38031-2025 رخ داده است؛ مقرراتی که مستقیماً ایمنی باتری خودروهای برقی را هدف قرار میدهد.
در قوانین قبلی، تولیدکنندگان تنها موظف بودند حداقل پنج دقیقه پیش از وقوع آتشسوزی یا انفجار ناشی از پدیده «فرار حرارتی» (Thermal Runaway)، به راننده هشدار دهند.
اما در استاندارد جدید، فلسفه ایمنی بهطور کامل تغییر کرده است. از این پس باتری باید به گونهای طراحی شود که در شرایط آزمون تعیینشده، هیچگونه آتشسوزی یا انفجاری رخ ندهد.
سیستم همچنان باید هشدار لازم را به راننده ارائه کند، اما خود بسته باتری باید از گسترش آتش جلوگیری کند و حتی دود ناشی از حادثه نیز نباید سلامت سرنشینان را تهدید کند.
آزمایشهای سختگیرانهتر برای باتریها
مقررات جدید مجموعهای از آزمونهای فیزیکی پیچیده را نیز معرفی میکند تا مقاومت باتریها در شرایط واقعی سنجیده شود.
آزمایش ضربه از زیر خودرو
در این آزمون، مقاومت باتری در برابر برخورد اجسام با بخش زیرین خودرو بررسی میشود؛ شرایطی که میتواند هنگام برخورد با قطعات فلزی، سنگ یا موانع موجود در جاده رخ دهد.
هدف این تست، اطمینان از آن است که پوشش محافظ باتری بتواند از سلولهای داخلی در برابر سوراخشدن و آسیب محافظت کند.
آزمون پس از ۳۰۰ بار شارژ سریع
یکی دیگر از الزامات جدید به دوام باتری در طول زمان مربوط میشود. طبق مقررات، باتری باید پس از ۳۰۰ چرخه شارژ سریع همچنان بتواند آزمون اتصال کوتاه خارجی را بدون وقوع آتشسوزی یا انفجار با موفقیت پشت سر بگذارد.
این موضوع اهمیت ویژهای دارد، زیرا بسیاری از نگرانیهای مربوط به خودروهای برقی به کاهش ایمنی باتریها در طول عمر آنها بازمیگردد.
تأثیر قوانین جدید بر صنعت خودرو
کارشناسان معتقدند اجرای این استانداردها ساختار رقابت در صنعت خودروهای برقی چین را تغییر خواهد داد.
شرکتهایی که تاکنون با استفاده از قطعات ارزانقیمت و کاهش هزینههای تولید توانستهاند قیمت محصولات خود را پایین نگه دارند، برای تطبیق با استانداردهای جدید با چالشهای جدی روبهرو خواهند شد.
در مقابل، خودروسازان و تولیدکنندگان باتری که از فناوریهای پیشرفتهتر و استانداردهای ایمنی بالاتری استفاده میکنند، موقعیت بهتری در بازار خواهند داشت.
CATL و BYD از هماکنون آماده هستند
بزرگترین تولیدکنندگان باتری و خودرو در چین مدتها پیش خود را برای اجرای قوانین جدید آماده کردهاند.
CATL اعلام کرده تمامی محصولات تولید انبوه این شرکت از سال ۲۰۲۵ موفق به گذراندن آزمونهای ملی مربوط به استانداردهای جدید شدهاند.
همچنین BYD تأیید کرده است که نسل دوم باتری مشهور Blade Battery نهتنها الزامات جدید را برآورده میکند، بلکه عملکردی فراتر از حداقل استانداردهای قانونی دارد.
کاهش چشمگیر آتشسوزی خودروهای برقی
به گفته «وو کای»، دانشمند ارشد CATL و عضو آکادمی مهندسی چین، اجرای کامل این استانداردها میتواند نرخ آتشسوزی خودبهخودی خودروهای برقی را به سطحی برساند که چندین برابر کمتر از خودروهای بنزینی سنتی باشد.
همزمان، دولت چین روی استانداردهای مکمل دیگری نیز کار میکند. یکی از جدیدترین آنها مقررات GB47497-2026 برای نصب سامانههای تشخیص آتش در خودروها است که با هدف شناسایی زودهنگام مشکلات حرارتی طراحی شده است.
احتمال افزایش قیمت خودروهای برقی
اگرچه قوانین جدید میتوانند اعتماد مصرفکنندگان به خودروهای برقی را افزایش دهند، اما احتمال دارد در کوتاهمدت باعث رشد هزینههای تولید شوند.
افزایش پیچیدگی ساختار باتریها، آزمایشهای بیشتر و استفاده از مواد محافظتی پیشرفتهتر میتواند قیمت تمامشده خودروها را بالا ببرد. به همین دلیل برخی تحلیلگران انتظار دارند خودروهای برقی جدیدی که پس از ژوئیه ۲۰۲۶ وارد بازار میشوند، با قیمت بالاتری عرضه شوند.
استانداردهای جدید چین یکی از جدیترین تلاشها برای افزایش ایمنی خودروهای برقی در جهان محسوب میشود. الزام به جلوگیری کامل از آتشسوزی باتری، نصب کلید فیزیکی قطع برق و اجرای آزمونهای سختگیرانهتر میتواند معیارهای ایمنی این صنعت را وارد مرحلهای تازه کند. هرچند این تغییرات ممکن است هزینه تولید خودروها را افزایش دهد، اما در بلندمدت میتواند اعتماد مصرفکنندگان را تقویت کرده و جایگاه خودروهای برقی را در بازار جهانی مستحکمتر سازد.
