یک فضاپیما برای مطالعه نحوه تاب‌آوری زمین در برابر توفان‌های خورشیدی پرتاب شد

یک فضاپیمای مشترک اروپایی-چینی قرار است روز سه‌شنبه پرتاب شود تا بررسی کند چه اتفاقی می‌افتد وقتی بادهای شدید و فوران‌های عظیم پلاسما از خورشید به سپر مغناطیسی زمین برخورد می‌کنند. توفان‌های شدید خورشیدی می‌توانند ماهواره‌ها را از کار بیندازند، فضانوردان را تهدید کنند و شفق‌های قطبی رنگارنگ (auroras) در آسمان عرض‌های شمالی و جنوبی ایجاد کنند.

فضاپیمای «SMILE» به اندازه یک ون، مأموریت دارد اولین مشاهدات پرتو ایکس از میدان مغناطیسی زمین را انجام دهد. قرار است این فضاپیما روز سه‌شنبه ساعت ۰۳:۵۲ به وقت گرینویچ با موشک «وگا-سی» (Vega-C) از پایگاه فضایی اروپا در کورو، گویان فرانسه پرتاب شود. پرتاب در ابتدا برای ۹ آوریل برنامه‌ریزی شده بود، اما به دلیل یک مشکل فنی به تعویق افتاد.

فیلیپ اسکوبت، دانشمند ESA که روی این پروژه کار می‌کند، توضیح داد: «آنچه می‌خواهیم با SMILE مطالعه کنیم، رابطه بین زمین و خورشید است.»

باد خورشیدی و تهدیدات آن

باد خورشیدی (Solar wind) جریانی از ذرات باردار است که از خورشید خارج می‌شود. گاهی این باد توسط فوران‌های عظیم پلاسما به نام «فوران جرم از تاج خورشیدی» (coronal mass ejections) به یک توفان بزرگ تبدیل می‌شود. این فوران‌ها با سرعت حدود دو میلیون کیلومتر در ساعت حرکت می‌کنند و یک یا دو روز طول می‌کشد تا به زمین برسند.

وقتی این ذرات به زمین می‌رسند، میدان مغناطیسی زمین به عنوان یک سپر عمل می‌کند و بیشتر آنها را منحرف می‌سازد. با این حال، در رویدادهای شدید، برخی ذرات می‌توانند به جو نفوذ کنند. در بدترین توفان ژئومغناطیسی ثبت شده در سال ۱۸۵۹، شفق‌های قطبی تا جنوب پاناما دیده شدند و اپراتورهای تلگراف در سراسر جهان دچار شوک الکتریکی شدند. امروزه نیز بادهای خورشیدی می‌توانند برای ماهواره‌های در حال گردش به دور زمین و همچنین فضانوردان داخل ایستگاه‌های فضایی خطر ایجاد کنند.

مأموریت SMILE

این فضاپیما پدیده برخورد ذرات خورشیدی با اتمسفر فوقانی زمین را از چندین مکان مهم از جمله «مگنتوپاز» (magnetopause) مشاهده خواهد کرد. همچنین از بالای قطب‌های زمین عبور خواهد کرد. فضاپیما چهار ابزار علمی دارد: یک تصویرگر پرتو ایکس (ساخت بریتانیا)، یک تصویرگر فرابنفش، یک آنالایزر یون و یک مغناطیس‌سنج (ساخت آکادمی علوم چین).

SMILE انتظار می‌رود تنها یک ساعت پس از قرار گرفتن در مدار، جمع‌آوری داده‌ها را آغاز کند. این مأموریت برای سه سال طراحی شده است، اما در صورت موفقیت آمیز بودن، قابل تمدید خواهد بود.