بانک مرکزی سقفهای جدید گردش مالی مشتریان را ابلاغ کرد
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در بخشنامهای قاطع، نظام جدید سطحبندی فعالیتهای مشتریان بانکی را به اجرا گذاشت. بر اساس این دستورالعمل، فعالیتهای واریز و برداشت سالانه اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول سقفهای سختگیرانهای شد که هدف اصلی آن، پایش هوشمند تراکنشها و افزایش شفافیت در مبارزه با پولشویی است.
سطحبندی سختگیرانه برای کنترل تراکنشها
بانک مرکزی با ابلاغ دستورالعمل «تعیین سطح فعالیت مشتریان»، کلیه بانکها و مؤسسات اعتباری را موظف کرده است که گردش مالی سالانه افراد و شرکتها را بر اساس سطح فعالیت آنها مدیریت و کنترل کنند. این اقدام در راستای اجرای قوانین مرکز اطلاعات مالی و ارتقای سامانههای ضدپولشویی (AML) انجام شده است.
سقفهای واریز و برداشت سالانه برای دستههای اصلی مشتریان به شرح زیر تعیین شدهاند:
- اشخاص حقیقی مزدبگیر: حداکثر ۲۰۰ میلیارد ریال (۲۰ میلیارد تومان)
- اشخاص فاقد شغل: حداکثر ۵۰ میلیارد ریال (۵ میلیارد تومان)
- اشخاص حقوقی غیرفعال: تنها ۵ میلیارد ریال (۵۰۰ میلیون تومان)
این دستورالعمل تأکید میکند که صاحبان کسبوکار و شرکتهای فعال باید برای تفکیک کامل منابع مالی، دو سقف مجزا برای حسابهای تجاری و غیرتجاری خود تعریف و دریافت کنند.
هشدار سیستمی و قطع خدمات غیرحضوری
یکی از مهمترین بخشهای این بخشنامه، الزام بانکها به ایجاد سامانهای هوشمند است که وظیفه پایش مستمر و شناسایی خودکار هرگونه مغایرت میان سطح تعیینشده و گردش مالی واقعی مشتری را بر عهده دارد.
در صورت شناسایی یک تراکنش مشکوک یا خارج از سقف مجاز، بانکها موظفاند مشتری را ظرف یک هفته برای تعیین تکلیف احضار کنند. عدم مراجعه مشتری به منزله تخلف تلقی شده و بلافاصله منجر به اقدامات تنبیهی زیر خواهد شد:
- قطع کامل خدمات بانکی غیرحضوری
- کاهش سقف برداشت روزانه کارت بانکی به ۱۰۰ میلیون ریال (۱۰ میلیون تومان)
جریمه ۱۰ برابری و دخالت واحد ضدپولشویی
دستورالعمل بانک مرکزی، حساسیت ویژهای را نسبت به گردشهای مالی نجومی اعمال کرده است. چنانچه گردش حساب مشتری بیش از ۱۰ برابر سقف فعالیت تعیینشده باشد، موضوع باید فوراً از طریق بانک به مرکز اطلاعات مالی (FIU) گزارش شود.
در چنین شرایطی، تغییر سطح فعالیت مشتری از کنترل خودکار سامانه خارج شده و صرفاً با تأیید رسمی واحد مبارزه با پولشویی (AML) بانک امکانپذیر خواهد بود. این رویکرد نشان میدهد که بانک مرکزی قصد دارد با استفاده از اهرمهای نظارتی سختگیرانه، از سوءاستفادههای مالی بزرگ جلوگیری کند.
تراکنشهای غیرمستمر تحت رصد نهاب
بخشنامه جدید، تراکنشهای غیرمستمر و بزرگ مانند خریدوفروش داراییهای کلان (ملک، خودرو و فلزات گرانبها) را نیز از زیر ذرهبین خارج نکرده است. این معاملات مشمول رصد ویژه هستند؛ با این حال، در صورت ارائه مستندات و تأیید صحت معامله توسط بانک، این نوع تراکنشها از محاسبات سقفگذاری خودکار سامانه حذف خواهند شد.
در نهایت، کلیه سطوح تعیینشده و تغییرات انجامگرفته باید در سامانه جامع نهاب (نظام هویتسنجی الکترونیکی) بانک مرکزی ثبت شده و به مشتری اطلاعرسانی رسمی شود تا شفافیت و آگاهی در سطح شبکه بانکی تضمین شود.
