تسلا بهطور رسمی از سرویس حملونقل شهری خود تحت برند آیندهنگرانهی “Robotaxi” در منطقهی خلیج سانفرانسیسکو رونمایی کرده است. کاربران اکنون میتوانند با استفاده از یک اپلیکیشن اختصاصی، یک خودروی تسلا را برای سفر شهری درخواست دهند. با این حال، این راهاندازی یک «اما»ی بزرگ به همراه دارد: راننده همچنان انسان است.
Robotaxi در ظاهر، اوبر در واقعیت
اگرچه نام این سرویس نوید آیندهای بدون راننده را میدهد، تجربهی کاربران چیزی فراتر از سرویسهای سنتی تاکسی آنلاین مانند Uber یا Lyft نیست. یک خودروی برقی تسلا — احتمالاً مجهز به سیستم «FSD نظارتشده» (Full Self-Driving) — برای سوار کردن مسافر میرسد، اما یک راننده انسانی کنترل کامل خودرو را در اختیار دارد.
در واقع، این سرویس بهجای آنکه یک ناوگان خودران باشد، بیشتر شبیه به یک تسلای شخصی است که مالک آن مسافرکشی میکند. این یعنی Robotaxi تسلا، دستکم در وضعیت فعلی، رقیبی برای تاکسیهای خودران Waymo یا Cruise نیست، بلکه رقیب مستقیم اوبر است.
دور زدن قوانین خودرانها
این رویکرد سؤالات جدیای را در سطح نظارتی مطرح کرده است. برای فعالیت قانونی سرویسهای خودران در ایالت کالیفرنیا، شرکتها باید مجوزهای خاصی از اداره وسایل نقلیه موتوری (DMV) و کمیسیون خدمات عمومی کالیفرنیا (PUC) دریافت کنند. پس از انتشار گزارشهایی از سوی کارکنان تسلا دربارهی راهاندازی قریبالوقوع یک سرویس خودران، تنظیمگران نگران شدند. اما تیم حقوقی تسلا توضیح داد که فعلاً فقط یک سرویس عادی و با راننده برای کارکنان، خانوادهها و برخی از عموم راهاندازی شده و هیچ خودروی بدون رانندهای به خیابان نیامده است.
به این ترتیب، با حفظ یک راننده انسانی، تسلا تماماً از قوانین سختگیرانهی مربوط به خودروهای خودران معاف میشود. برخلاف شرکتهایی مانند Waymo که موظفاند گزارشهای ایمنی دقیقی از جمله دفعات «خروج سیستم خودران از کنترل» را ارائه دهند، تسلا از چنین الزامات شفافسازی معاف است.
تبلیغات هوشمندانه یا فریب برند؟
در تگزاس، تسلا با راهاندازی نسخهای مشابه از این سرویس، حتی از اصطلاح «ناظر ایمنی» برای فردی استفاده میکند که در صندلی سرنشین جلو نشسته اما قادر است با فشردن کلید اضطراری خودرو را متوقف کند. این اقدام در قالب قوانین تگزاس قانونی است، اما واقعیت را پنهان نمیکند: خودرو هنوز بدون نظارت انسانی نیست.
در حالی که شرکتهایی مانند Waymo در حال گسترش ناوگان کاملاً خودران خود هستند، تسلا با تکیه بر نام برند و شبکه گستردهی کاربران خود، تصویری از برتری فناورانه ارائه میدهد — تصویری که در واقعیت هنوز محقق نشده است.
جمعبندی
