در نگاه اول، تصور میشود یک تلسکوپ ۹۹ هزار دلاری تنها با آموزش تخصصی و دفترچه راهنمایی حجیم قابل استفاده باشد؛ اما رصدخانه هوشمند جدید Hyperia از شرکت فرانسوی Vaonis این تصور را کاملاً تغییر داده است. این سامانه پیشرفته در عین برخورداری از توان فنی در سطح رصدخانههای حرفهای، بهطور کامل از طریق یک اپلیکیشن ساده روی گوشی هوشمند کنترل میشود.
تجربه نجوم حرفهای برای همه
Vaonis طی سالهای گذشته تلاش کرده عکاسی نجومی را از انحصار متخصصان خارج کند. این شرکت با حذف پیچیدگیهای فنی، امکان ثبت تصاویر خیرهکننده از کهکشانها و سحابیها در صدها سال نوری فاصله را بدون نیاز به تجهیزات چندبخشی و دانش فنی سنگین فراهم کرده است؛ آن هم در قالب طراحی مینیمال همیشگی محصولات این برند.
رصدخانه Hyperia ابتدا بهصورت سفارشی برای Palais de la Découverte پاریس ساخته شد؛ مرکزی علمی که به یک رصدخانه دیجیتال نسل جدید نیاز داشت. پس از تکمیل پروژه، Vaonis تصمیم گرفت این سامانه را بهصورت تجاری نیز عرضه کند.
همکاری با کانن؛ نقطه تمایز اصلی
Hyperia حاصل همکاری مستقیم Vaonis با Canon است؛ همکاریای که نتیجه آن استفاده از اپتیک حرفهای کانن در یک رصدخانه هوشمند شده است.
این تلسکوپ به یک دهانه بزرگ ۱۵۰ میلیمتری و فاصله کانونی ۱۰۵۰ میلیمتری مجهز است و از طراحی رفرکتور (لنزی) با نسبت کانونی F/4 بهره میبرد. در ساختار اپتیکی آن ۱۷ عدسی با فناوری Air Sphere Coating به کار رفته که با کاهش بازتاب نور، وضوح تصویر را به شکل محسوسی افزایش میدهد.
در بخش تصویربرداری نیز از یک سنسور فولفریم ۴۵ مگاپیکسلی BSI کانن استفاده شده؛ سنسوری در همان ردهای که در دوربینهای حرفهای مانند Canon EOS R5 II دیده میشود.
ابعاد و ساختار فیزیکی
رصدخانه Hyperia در حالت بازشده حدود ۱.۸ متر ارتفاع دارد و وزن آن بین ۷۰ تا ۷۵ کیلوگرم است. با وجود این ابعاد، کل سامانه برای نصب دائمی در فضای باز طراحی شده است.
رهگیری فوقدقیق اجرام آسمانی
این رصدخانه به سیستم رهگیری مستقیم بسیار دقیق (Direct Drive) مجهز شده که اجرام آسمانی را همواره در مرکز سنسور نگه میدارد. Hyperia با جبران چرخش زمین، همزمان با حرکت آسمان، سنسور را در جهت مخالف میچرخاند تا تصویر کاملاً پایدار باقی بماند.
نتیجه این فناوری امکان ثبت نوردهیهایی تا ۳۰ دقیقه است؛ قابلیتی که اجازه میدهد اجرام بسیار کمنور با جزئیات چشمگیر ثبت شوند.
همچنین دو فیلتر داخلی ۵۱ میلیمتری در این سیستم تعبیه شده که امکان تصویربرداری در طولموجهای مختلف، ترکیب رنگی تصاویر و برجستهسازی ساختارهایی مانند سحابیها را فراهم میکند.
پخش زنده تصاویر کیهانی
تصاویر ثبتشده محدود به خود دستگاه نمیمانند. Hyperia قادر است پخش زنده رصدها را به سیارهنماها، کلاسهای آموزشی و سالنهای نمایش ارسال کند. Vaonis این قابلیت را ابزاری قابل اعتماد برای آموزش علوم فضایی میداند که به دهها نفر اجازه میدهد همزمان آنچه تلسکوپ میبیند را مشاهده کنند.
پردازش خودکار تصاویر
به گفته «استفانی سیمپراسوث»، مدیر بازاریابی Vaonis، هر نوردهی شامل سیگنال واقعی نور اجرام آسمانی و مقداری نویز تصادفی است. در فرآیند استککردن تصاویر، سیگنال تقویت شده و نویز بهطور خودکار حذف میشود. این روش حتی رد ماهوارهها و هواپیماها را نیز از تصاویر نهایی پاک میکند؛ فرآیندی که بهصورت کاملاً خودکار انجام میشود.
کنترل کامل با اپلیکیشن موبایل
تمامی این امکانات از طریق یک اپلیکیشن موبایل و تبلت قابل کنترل است. Hyperia از طریق Wi-Fi یا Ethernet متصل میشود و به کاربران اجازه میدهد:
-
اجرام آسمانی را جستوجو کنند
-
برنامه رصد خودکار چندشبه تنظیم کنند
-
پردازش تصویر را در لحظه تغییر دهند
-
مختصات سماوی دلخواه را وارد کنند
این سامانه با استفاده از زمان و موقعیت جغرافیایی دستگاه کنترلکننده، بهطور خودکار خود را با آسمان شب تنظیم کرده و با انجام اخترسنجی (Astrometry)، دقت هدفگیری را تأیید میکند.
طراحی مقاوم برای استفاده بلندمدت
بدنه مقاوم در برابر شرایط جوی باعث میشود Hyperia بتواند تا پنج سال بدون نیاز به تعمیر یا نگهداری در فضای باز باقی بماند. برای راهاندازی تنها کافی است آن را به برق متصل کرده و تراز کنید؛ بدون نیاز به گنبد محافظ یا تجهیزات اضافی.
معرفی در CES 2026 و قیمت نجومی
رصدخانه هوشمند Hyperia در نمایشگاه CES 2026 با قیمت رسمی ۹۹ هزار دلار معرفی شد. هرچند این رقم آن را از دسترس کاربران عادی خارج میکند، اما Vaonis معتقد است این محصول گامی بزرگ در مسیر نجوم حرفهایِ در دسترس محسوب میشود.
گزینههای ارزانتر برای کاربران عادی
برای علاقهمندان نجوم، Vaonis محصولات مقرونبهصرفهتری نیز ارائه میدهد:
-
Vespera II با تصویربرداری 4K و کنترل موبایلی از قیمت ۱٬۶۹۰ دلار
-
Vespera Pro با اپتیک قدرتمندتر از قیمت ۲٬۹۹۹ دلار
در بازار تلسکوپهای هوشمند، شرکتهایی مانند DwarfLab و Celestron نیز با استفاده از سنسورهای سونی و سیستمهای رهگیری خودکار حضور فعالی دارند.
زمان عرضه
به گفته Vaonis، Hyperia در درجه نخست برای رصدخانهها، سیارهنماها و موزههای علمی طراحی شده، اما امکان ثبت سفارش برای کاربران شخصی نیز وجود دارد. پیشفروش این محصول از ۴ ژانویه و همزمان با CES آغاز شده و تحویل آن برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است؛ هرچند تاریخ دقیق هنوز اعلام نشده است.
