اثرگذاری پنهان ایران بر بیت‌کوین: افت 10 درصدی هش‌ریت جهانی

همزمان با اعمال محدودیت‌های گسترده بر دسترسی به اینترنت بین‌الملل و تشدید عملیات جمع‌آوری ماینرهای غیرمجاز در سراسر ایران، شبکه جهانی بیت‌کوین (Bitcoin) با افتی کم‌سابقه در هش‌ریت (Hash Rate) مواجه شد. این کاهش معنادار، نقش پنهان ایران در صنعت جهانی استخراج رمزارز را برجسته ساخت.

بررسی داده‌های بین‌المللی نشان می‌دهد در بازه زمانی مورد نظر، توان پردازشی شبکه بیت‌کوین از حدود ۴۵۰ اگزاهش (EH/s) به تقریباً ۴۰۶ اگزاهش تنزل یافت. این افت، معادل کاهشی حدود ۱۰ درصدی در توان محاسباتی شبکه بود؛ رقمی که با توجه به توزیع جغرافیایی گسترده ماینینگ در سطح جهان، امری غیرعادی و قابل‌توجه تلقی می‌شود.

اثرات هم‌زمان: کاهش مصرف برق و افت هش‌ریت

بنا بر گزارش‌ها، هم‌زمانی این افت جهانی با تشدید برخوردهای داخلی در ایران، توجه تحلیل‌گران انرژی و رمزارز را به خود جلب کرده است. برخورد با ماینرهای غیرمجاز در داخل کشور، علاوه بر تأثیر بر امنیت شبکه جهانی، مستقیماً به کاهش قابل‌توجهی در بار پایه شبکه برق ایران منجر شد.

برآوردهای نهادهای دولتی نشان می‌دهد در پی این اقدامات، حدود ۱۳۰۰ مگاوات از مصرف شبکه برق کشور کاسته شده است؛ حجمی معادل مصرف برق یک کلان‌شهر متوسط. این هم‌زمانی، افت هش‌ریت جهانی را به ناپدید شدن بخش قابل‌توجهی از توان محاسباتی مستقر در ایران مرتبط می‌سازد.

اقتصاد زیرزمینی: سهم پنهان ایران از استخراج بیت‌کوین

تحلیل‌ها حاکی از آن است که سهم ایران از کل استخراج جهانی بیت‌کوین، در حدود ۵ درصد برآورد می‌شود. هرچند این رقم در ظاهر کوچک به نظر می‌رسد، اما در مقیاس امنیت و اقتصاد کل شبکه بیت‌کوین، وزنی تعیین‌کننده دارد.

نکته حائز اهمیت این است که بخش عمده‌ای از این سهم ۵ درصدی، از طریق اقتصاد زیرزمینی و غیررسمی فعال شده است. این شبکه پنهان، از عواملی چون برق یارانه‌ای، ناترازی‌های نظارتی و تحریم‌های بین‌المللی تغذیه می‌کند.

آمارهای رسمی، وجود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در کشور را تأیید می‌کنند که در قالب ده‌ها هزار مزرعه کوچک و بزرگ مشغول به فعالیت هستند. مجموع مصرف برق این شبکه پنهان، بین ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ مگاوات تخمین زده می‌شود؛ رقمی که معادل ظرفیت تولیدی دو نیروگاه بزرگ هسته‌ای است.

علاوه بر این، بررسی‌های تطبیقی نشان می‌دهد که حدود ۲۵ درصد از این فعالیت‌های استخراج، “پس از کنتور” صورت می‌گیرد؛ به این معنی که بخشی از مصرف برق ماینینگ حتی از دید ابزارهای رسمی اندازه‌گیری پنهان مانده و عملاً فعالیت آن نامرئی است.

افت ۱۰ درصدی هش‌ریت جهانی در پی اقدامات داخلی ایران، استخراج رمزارز را به عنوان یک متغیر پنهان و اثرگذار در ناترازی مزمن انرژی کشور مطرح می‌کند؛ صنعتی که قادر است در دوره‌های اوج مصرف، معادلات پایداری شبکه برق را مستقیماً تحت تأثیر قرار دهد و بازتاب جهانی داشته باشد.