صدای ممتد فنها و نورهای چشمکزن مانیتور، تصویر آشنای اتاقهای ماینینگ در سال ۲۰۲۵ است؛ جایی که صدها دستگاه با تمام توان در تلاشاند تا قطعهای از پازل جهانی بیتکوین را حل کنند. اما پشت این تصویر پرهیاهو، واقعیتی نهفته است که بسیاری از تازهواردان هنوز نمیدانند: خروجی واقعی این دستگاهها کمتر از آن چیزی است که تصور میشود.
صنعت ماینینگ حالا به نقطهای رسیده که دیگر فقط قدرت سختافزار تعیینکننده نیست. رقابت بین مزارع جهانی به میدان بهرهوری انرژی، هزینه برق و خنککاری تبدیل شده است. بیش از دو میلیون دستگاه فعال در سراسر جهان بخش بزرگی از برق خود را از منابع تجدیدپذیر میگیرند و ماینرهای قدیمیتر با راندمان پایین، یکییکی از چرخه خارج میشوند. در همین زمان، نسل جدیدی از دستگاهها با راندمان کمتر از ۱۸ ژول بر تراهش ظهور کردهاند؛ ابزارهایی که هر ثانیه محاسبهشان، بر سر سود یا زیان نهایی ماینر تصمیم میگیرد.
در ظاهر، قیمت بالای بیتکوین نشانهای از سود آسان به نظر میرسد، اما واقعیت چیز دیگری است. در تحلیل امروز بیت کوین مشخص میشود که با رسیدن سختی شبکه به رکوردهای تازه و افزایش هزینه انرژی در سراسر جهان، حتی کوچکترین بهینهسازی در مصرف برق میتواند مرز بین ماینر موفق و ماینر زیانده باشد.
پرسش ساده است اما پاسخ آن به هزاران متغیر وابسته است: «هر دستگاه ماینر واقعاً در سال چند بیتکوین استخراج میکند؟» پاسخی که در ادامه، نه با فرض، بلکه با دادههای واقعی و محاسبات دقیق بررسی خواهیم کرد.
عوامل مؤثر بر میزان استخراج بیتکوین
در استخراج بیت کوین، هیچ عددی مطلق نیست. میزان خروجی نهایی هر دستگاه به مجموعهای از عوامل فنی و محیطی بستگی دارد که گاهی حتی چند درصد اختلاف در هرکدام میتواند سرنوشت سودآوری را تغییر دهد. در ادامه، مهمترین این عوامل را بررسی میکنیم.
1. قدرت هش دستگاه (Hash Rate)
قدرت هش در واقع قلب تپنده ماینر است. این عدد نشان میدهد دستگاه در هر ثانیه چند تریلیون محاسبه انجام میدهد تا بلاکی از شبکه را پیدا کند. هرچه هشریت بالاتر باشد، احتمال دریافت پاداش بیشتر است.
بهعنوان نمونه، ماینر Whatsminer M63S با قدرت ۳۹۰ تراهش بر ثانیه در مقایسه با Antminer S19 XP با ۱۴۰ تراهش، سه برابر توان پردازشی دارد. اما این برتری الزاماً به معنی سه برابر درآمد نیست؛ چون افزایش قدرت هش معمولاً همراه با مصرف برق بالاتر و هزینه خنککاری بیشتر است. هشریت بالا یعنی شانس بیشتر در رقابت جهانی اما بدون مدیریت مصرف، همان قدرت تبدیل به بار مالی میشود.
2. سختی شبکه (Network Difficulty)
سختی شبکه همان مکانیزمی است که بیتکوین را منظم و متعادل نگه میدارد. شبکه هر دو هفته یکبار سختی استخراج را طوری تنظیم میکند که زمان تولید هر بلاک تقریباً ده دقیقه بماند.
در سال ۲۰۲۵، سختی شبکه به حدود 150.84 تریلیون رسیده است؛ رقمی بیسابقه که نشاندهنده رقابت شدید ماینرها در سراسر دنیاست. افزایش سختی یعنی برای تولید همان مقدار بیتکوین، باید انرژی و زمان بیشتری صرف شود. رشد سختی معمولاً همراه با ورود دستگاههای جدید و قدرتمند است. سختی بالاتر، درآمد هر ماینر را کاهش میدهد حتی اگر قیمت بیتکوین بالا رفته باشد.
3. راندمان انرژی (Efficiency)
راندمان انرژی مشخص میکند یک ماینر برای هر واحد قدرت پردازش چقدر برق مصرف میکند. این شاخص با واحد ژول بر تراهش (J/TH) اندازهگیری میشود و تفاوت بین نسلهای مختلف ماینرها را کاملاً آشکار میسازد.
برای مثال، Whatsminer M63S با راندمان 18.5 J/TH یکی از کارآمدترین دستگاههای سال ۲۰۲۵ است، در حالی که Avalon A1366 با 25 J/TH برق بیشتری برای همان خروجی مصرف میکند. هر ۱ ژول بهبود در راندمان میتواند صدها دلار صرفهجویی سالانه به همراه داشته باشد. راندمان بالا نیازمند تهویه مناسب، برق پایدار و نگهداری دقیق است.
4. کارمزد استخرها و پایداری عملکرد
بیشتر ماینرها بهصورت انفرادی استخراج نمیکنند و توان خود را در استخرهای استخراج به اشتراک میگذارند. استخرها معمولاً بین ۱ تا ۴ درصد از پاداش را بهعنوان کارمزد برمیدارند. در ظاهر رقم کوچکی است، اما در مقیاس سالانه میتواند سود نهایی را به شکل محسوسی کاهش دهد.
علاوه بر کارمزد، پایداری عملکرد نیز اهمیت زیادی دارد. قطعی برق، گرمای بیش از حد یا مشکلات اینترنتی باعث میشود بخشی از توان پردازشی بیاستفاده بماند. استفاده از سیستم سرمایش مایع و برق پایدار میتواند زمان فعالیت (uptime) را به بالای ۹۹٪ برساند. هر ساعت خاموشی معادل از دست دادن بخشی از درآمد روزانه است.
5. هزینه برق و قوانین محلی
در ایران، هزینه برق عامل تعیینکننده نهایی است. تعرفه برق صنعتی در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۶۰۰ تومان برای هر کیلوواتساعت است و در دورههای اوج مصرف، حتی ممکن است بالاتر برود. این رقم باعث میشود بسیاری از ماینرها تنها با برق نیروگاه اختصاصی یا انرژی تجدیدپذیر بتوانند به سود برسند. برق ارزان مزیت رقابتی اصلی برای استخراج است و محدودیتهای قانونی و قطع موقت برق در فصلهای گرم، سودآوری را غیرقابل پیشبینی میکند.
محاسبه تقریبی درآمد سالانه یک ماینر بیتکوین
درآمد واقعی یک دستگاه ماینر را نمیتوان با حدس یا تبلیغات سنجید. پشت هر بیتکوین استخراجشده، میلیونها محاسبه و هزاران کیلووات ساعت انرژی نهفته است. اما برای درک منطقیِ این فرایند، کافی است نسبت سادهای را به خاطر بسپاریم:
هر ماینر بر اساس سهم قدرت خود از کل شبکه، بخشی از پاداش روزانه را دریافت میکند. به زبان ساده، درآمد هر دستگاه از رابطه زیر بهدست میآید:
- BTC استخراجشده در سال = (هشریت ماینر ÷ هشریت شبکه) × (پاداش بلاک × 144 × 365)
- BTC_year = ( Hashrate_miner / Hashrate_network ) × ( BlockReward × 144 × 365 )
در این فرمول، عدد ۱۴۴ نشاندهنده تعداد بلاکهایی است که در هر روز تولید میشوند و ۳.۱۲۵ همان پاداش فعلی هر بلاک پس از هاوینگ ۲۰۲۴ است.
برای درک بهتر، عملکرد دستگاه Whatsminer M63S Hydro را در نظر بگیریم. این مدل با قدرت ۳۹۰ تراهش در ثانیه، در شبکهای با توان کل ۱.۰۴۹ زتاهش، سالانه حدود ۰.۰۵۹ بیتکوین استخراج میکند؛ یعنی کمتر از یکدهم بیتکوین در طول سال. اگر قیمت فعلی بیتکوین را حدود ۱۲۲ هزار دلار در نظر بگیریم، درآمد سالان این دستگاه نزدیک به ۷۲۰۰ دلار خواهد بود.
اما این تمام ماجرا نیست. همین دستگاه روزانه حدود ۱۷۳ کیلوواتساعت برق مصرف میکند. اگر هزینه برق جهانی را ۰.۰۵ دلار برای هر kWh فرض کنیم، فقط هزینه برق روزانه حدود ۸.۶ دلار خواهد بود؛ در حالی که درآمد ناخالص روزانه نزدیک به ۱۱ دلار است. یعنی سود خالص روزانه چیزی در حدود ۲ تا ۳ دلار باقی میماند. با چنین شرایطی، بازگشت سرمایه حدود ۳ تا ۳.۵ سال زمان میبرد، آن هم در کشورهایی با برق ارزان و ثبات قانونی.
در نهایت، اعداد این بخش تنها یک میانگین تحلیلی هستند. در دنیای واقعی، قطعی برق، افزایش سختی شبکه یا نوسانات قیمت میتوانند درآمد واقعی را به نصف یا حتی کمتر کاهش دهند. استخراج سودآور تنها زمانی ممکن است که بهرهوری، مصرف و شرایط محیطی به دقت مدیریت شوند.
تأثیر هاوینگ بر سودآوری ماینرها
هاوینگ هر چهار سال یکبار رخ میدهد و پاداش استخراج هر بلاک را نصف میکند. این اتفاق، اقتصاد ماینینگ را از پایه دگرگون میسازد. آخرین هاوینگ در ۱۹ آوریل ۲۰۲۴ انجام شد و پاداش بلاک از ۶.۲۵ به ۳.۱۲۵ بیتکوین کاهش یافت؛ یعنی درآمد ماینرها یکشبه ۵۰ درصد کمتر شد، در حالی که هزینه برق و سختی شبکه همچنان رو به افزایش بود.
پس از این رویداد، سختی استخراج تا سطح ۱۵۰ تریلیون بالا رفت و پیشبینی میشود تا پایان ۲۰۲۵ به حدود ۲۰۰ T برسد. نتیجه روشن بود: دستگاههای قدیمیتر از بازار حذف شدند و تنها ماینرهایی با راندمان کمتر از ۱۸ ژول بر تراهش توانستند ادامه دهند.
به گفت Hashrate Index، «هاوینگ نقطهای است که بازی قدرت میان کارایی ماینر و قیمت بیتکوین دوباره تنظیم میشود.» بسیاری از فارمها نیز پیش از وقوع آن، با پیگیری اخبار بیت کوین، تجهیزات خود را بهروزرسانی کردند تا از رقابت عقب نمانند.
هاوینگ ۲۰۲۴ یادآور این واقعیت است که سود در ماینینگ، ثابت و تضمینی نیست. هر بار که پاداش نصف میشود، فقط ماینرهایی زنده میمانند که بتوانند با بهرهوری بالاتر و هزینه کمتر کار کنند؛ و همین رقابت، موتور پیشرفت این صنعت است.
بهترین دستگاههای ماینر برای استخراج بیتکوین در ۲۰۲۵
بازار ماینرها در سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری رقابتی شده است. تولیدکنندگان بزرگ مثل Bitmain، MicroBT و Canaan هر سال مدلهای جدیدتری معرفی میکنند که با صرفهجویی انرژی و توان پردازشی بالاتر، جای مدلهای قدیمی را میگیرند. در این میان، انتخاب «بهترین دستگاه» وابسته به دو عامل کلیدی است: راندمان انرژی و بازگشت سرمایه (ROI). در جدول زیر مقایسهای از سه مدل مطرح بازار در سال ۲۰۲۵ را نشان میدهیم:
| مدل دستگاه | قدرت هش (TH/s) | مصرف برق (W) | راندمان (J/TH) | خروجی سالانه (BTC) | ROI تقریبی |
| Whatsminer M63S Hydro | 390 | 7215 | 18.5 | 0.0593 | 3.3 سال |
| Antminer S19 XP | 140 | 3010 | 21.5 | 0.021 | 4.5 سال |
| Avalon A1366 | 130 | 3250 | 25 | 0.018 | 5 سال |
در سال ۲۰۲۵ تمرکز مزارع استخراج روی راندمان زیر ۱۸ J/TH است. مدلهای خنککاری مایع تا ۱۰٪ مصرف کمتر دارند و در مناطقی با برق گران، همین تفاوت کوچک مرز سود و زیان را تعیین میکند.
آیا ماینینگ در ایران هنوز سودآور است؟
در ظاهر، درآمد سالان دستگاهی مثل M63S حدود ۰.۰۵۹ بیتکوین است، اما واقعیت پشت این عدد، هزینههای سنگینی است که اغلب نادیده گرفته میشوند. با تعرفه برق صنعتی حدود ۴۶۰۰ تومان برای هر کیلوواتساعت، دستگاهی با مصرف ۷۲۱۵ وات در روز، ماهانه نزدیک به ۲۴ میلیون تومان برق مصرف میکند. در چنین شرایطی، سود سالانه بهسختی هزینهها را پوشش میدهد و بازگشت سرمایه ممکن است بیش از پنج سال طول بکشد.
عامل دیگری که ماینرهای ایرانی را تحت فشار قرار میدهد، ناپایداری قوانین است. محدودیتهای فصلی، خطر توقیف تجهیزات و افزایش سختی شبکه، همه متغیرهایی هستند که سود نهایی را دگرگون میکنند.
در نهایت، استخراج در ایران برای کسانی سودآور است که برق پایدار، راندمان بالا و مدیریت حرفهای دارند. اما برای بسیاری از سرمایهگذاران خرد، شاید گزین امنتر، خرید بیت کوین و نگهداری بلندمدت آن باشد؛ رویکردی که ریسک کمتری دارد و از چالشهای عملیاتی ماینینگ به دور است.
نتیجهگیری
ماینینگ دیگر بازی شانس نیست؛ معادلهای میان برق، فناوری و صبر است. در دنیایی که سختی شبکه هر هفته رکورد جدیدی میزند و پاداشها نصف میشوند، تنها ماینرهایی باقی میمانند که با بهرهوری بالا و تصمیمهای هوشمندانه پیش میروند. در سال ۲۰۲۵، سودآوری دیگر به قدرت خام دستگاهها وابسته نیست، بلکه به درک درست از راندمان، هزینه انرژی و زمانبندی وابسته است.
تجربه نشان داده است که مزارعی با مدیریت دقیق و استفاده از برق پایدار توانستهاند سود خود را حفظ کنند، در حالی که بسیاری از استخراجکنندگان بیبرنامه از چرخه خارج شدهاند. آینده این صنعت متعلق به کسانی است که یاد گرفتهاند تغییر را زودتر ببینند و با فناوریهای جدید سازگار شوند. پیگیری مداوم اخبار و روندهای جهانی حالا بهانداز توان پردازشی اهمیت دارد؛ چون در نهایت، بقای ماینر نه در قدرت، بلکه در آگاهی خلاصه میشود.
